شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٢٣ - ٦٢١٤ عند زوال القدرة يتبين الصديق من العدو
٦٢١١ عند تحقق الاخلاص تستنير البصائر.
نزد ثابت شدن اخلاص روشن مىگردد پنهانيها يعنى اخلاص با حق تعالى هر گاه از براى كسى ثابت و راسخ گردد بينائى و دريافت او روشن گردد و ادراك و فطنت او تند و افروخته شود.
٦٢١٢ عند الشدائد تذهب الاحقاد.
نزد سختيها مىرود كينهها، باعتبار اين كه مردم همه در غم و اندوه آن سختيها باشند و در فكر چاره دفع آنها و مجال آن ندارند كه بحال ديگرى بپردازند، و ديگر اين كه اكثر كينهها از رشكها و حسدها ناشى شود و آنها در وقتى است كه بعضى در نعمت و فراخى باشند و بعضى نباشند، و هر گاه سختى عام باشد چندان رشك و حسدى نباشد.
٦٢١٣ عند تظاهر النعم يكثر الحساد.
نزد تظاهر نعمتها بسيار مىشود حسودان، مراد به «تظاهر نعمتها» از پى يكديگر در آمدن آنهاست كه گويا پشت بر پشت يكديگر دارند و يارى هم ميكنند و مراد اينست كه: نزد تظاهر نعمتها بر كسى حسودان او بسيار شود پس بايد كه خود را از شر ايشان بدعا و تصدق و مانند آنها نگاهدارد، و ممكن است كه مراد اين باشد كه در زمانى كه فراخى باشد و نعمتها پى در پى رسد حسودان بسيار شوند باعتبار اين كه حسد برند بر جمعى كه مخصوص گردند بنعمتى، بخلاف زمانى كه مردم در تنگى باشند و سختى عام باشد چه در آن حسود كم باشد چنانكه در شرح فقره سابق مذكور شد.
٦٢١٤ عند زوال القدرة يتبين الصديق من العدو.
نزد زايل شدن توانگرى ظاهر مىشود دوست از دشمن يعنى توانگر تا توانگرى او زايل نشود دوست و دشمن او ظاهر نگردد، زيرا كه در وقت توانگرى دشمنان هم اظهار دوستى ميكنند، و ممكن است كه قدرت يا قدر بنا بر اختلاف نسخهها بمعنى توانگرى نباشد بلكه بمعنى توانائى باشد و مراد اين باشد كه: تا كسى توانائى دارد