شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٠٧ - ٥٨٤٩ صل عجلتك بتانيك، و سطوتك برفقك، و شرك بخيرك،
در بدى. «اندوهگين ساختن آن دشمن را» باعتبار اينست كه دشمن نمىخواهد كه دشمن او چنين فضيلتى را دريابد كه سبب قوت و غلبه او گردد، يا اين كه عاقبت اندوهگين مىسازد او را، باعتبار اين كه سبب غلبه صاحب خود مىشود بر او.
٥٨٤٦ صلوا الذى بينكم و بين الله تسعدوا.
بپيونديد با آنكه ميانه شماست و ميانه خدا تا اين كه نيكبخت گرديد. مراد با «آنكه ميانه ايشان و ميانه خداست» ائمهاند صلوات الله و سلامه عليهم كه وسايل و وسايط اند ميانه ما و ميانه خدا. و ممكن است كه شامل علما نيز باشد و مراد به «پيوستن با ايشان» احسان كردن با ايشانست باطاعت و فرمانبردارى و ساير آنچه احسان شمرده شود.
٥٨٤٧ صلة الارحام تثمر الاموال و تنسىء[١] فى الآجال.
پيوستن با خويشان يعنى احسان كردن بايشان بارور مىگرداند مالها را، و پس مىاندازد أجلها را. يعنى سبب زيادتى أموال و فزايش آنها مىگردد، و عمرها را زياد كند، و «اجلها را پس اندازد» يعنى از آن وقتى كه مقدر شده بر تقديرى كه صله رحم نكند.
٥٨٤٨ صدقه السر تكفر الخطيئة، و صدقة العلانية مثراة فى المال.
صدقه دادن پنهانى مىپوشاند گناه را، و صدقه دادن آشكارا محل افزونى است در مال، يا افزونى است در مال، و ممكن است كه «مثراه» بكسر ميم خوانده شود و ترجمه اين باشد كه: آن آلت افزونيست در مال، و حاصل هر سه يكيست يعنى سبب افزونى مال مىگردد.
٥٨٤٩ صل عجلتك بتانيك، و سطوتك برفقك، و شرك بخيرك،
[١] - در اقرب الموارد گفته:« أنسأ الشىء إنساء أخره، و الله أجله و فى أجله أخره».