شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٥٦ - ٦٩٧٠ كم من عالم فاجر و عابد جاهل، فاتقوا الفاجر من العلماء، و الجاهل من المتعبدين
النحاس بالفضة المموهة.
بسا گمراهيى كه زينت كرده شود بآيه از كتاب خدا چنانكه زينت كرده مىشود درهم مس بنقره روكشى كرده شده يعنى نقره كه آن را بر روى مسى يا غير آن روكش كرده باشند مراد اينست كه بسيار از مذاهب فاسده هست كه زينت مىتوان داد هر يك از آنها را و روكش مىتوان كرد بآيه از كتاب خدا، يعنى آيه را از آيات متشابهه قرآن مجيد شاهد بر آن مىتوان كرد باعتبار اين كه عبارت آن احتمال آن داشته باشد بلكه بسا باشد كه بعضى از آنها ظاهر در بعضى از آنها باشد مانند بعضى از آيات كريمه كه ظاهر در تجسم است و غرض از اين اينست كه تمسك بآيات متشابهه و استدلال به آنها بمجرد احتمال معقول نيست بلكه در مراد از آنها بايد كه رجوع بأصحاب عصمت صلوات الله عليهم نمود، و همچنين هر گاه دليل عقلى يا شرعى قطعى بر مطلبى قائم باشد اگر آيه ظاهر در خلاف آن باشد مستند بآن نمىتوان شد در رد حكم آن دليل قطعى بلكه بحكم آن دليل آنرا تأويل بايد كرد مانند آياتى كه اشاره شد كه ظاهر آنها تجسم است.
٦٩٧٠ كم من عالم فاجر و عابد جاهل، فاتقوا الفاجر من العلماء، و الجاهل من المتعبدين.
بسا عالمى فاجر و عابدى نادان، پس بپرهيزيد از فاجر از علما و از جاهل از عبادت كنندگان.
«فاجر» در اصل بمعنى ميل كننده است و شايع شده بمعنى فاسق و دروغگو و در اينجا هر يك مناسب است و «وجه پرهيز نمودن از عالم فاجر» ظاهرست، چه آن گمراهى است گمراه كننده، و «وجه پرهيز نمودن از عابدان نادان» اينست كه هر گاه نادان باشند عقايد دينى خود را درست نكرده باشند و با وجود درست نكردن