شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٨٥ - ٦٦٩٨ قد امهلوا فى طلب المخرج، و هدوا سبيل المنهج
٦٦٩٧ قد اشرفت الساعة بزلازلها، و اناخت بكلاكلها.
بتحقيق كه مشرف شده است قيامت بازلازل آن، و خوابانيده كلاكل خود را.
يعنى مشرف شده بر وقوع و بر لب آن رسيده و مراد نزديك شدن وقوع آنست، يا اشاره است بجزم بوقوع آن و اين كه بزودى خواهد رسيد، چه مدت متناهى هر چه باشد بزودى تمام شود و مراد به «زلازل آن» جنبشها و حركتهاست كه در آن واقع شود بپاشيدن زمينها و آسمانها از يكديگر يا بلاها كه در آن واقع خواهد شد، و «خوابانيده كلاكل خود را» كلكل بمعنى سينه است و كلاكل جمع آن، و مراد به «خوابانيدن سينههاى خود» اينست كه شتران مرگ و فنا را كه از براى هر كس و هر چيز آماده كرده آنها را بر در خانههاى آنها خوابانيده و سينههاى آنها را بر زمين گذاشته چنانكه در وقت خوابانيدن شتر مىشود و مراد اينست كه نزديك شده كه چنين شود يا بزودى چنين خواهد شد هر چند بعد از مدتى مديد باشد.
٦٦٩٨ قد امهلوا فى طلب المخرج، و هدوا سبيل المنهج.
بتحقيق كه مهلت داده شدهاند در طلب كردن بدر شد، و راه نموده شدهاند راه راه آشكار را، يعنى مردم مهلت داده شدهاند و «راه راه آشكار را» يعنى مردم مهلت داده شدهاند و حق تعالى از روى تفضل مهلت داده ايشان را در اين كه طلب بدرشد كنند از گناهان كه كرده باشند باين كه توبه كنند و از وبال و نكال آنها رستگار گردند پس كسى كه با وجود اين اهمال كند و طلب آن نكند از كمال شقاوت و بدبختى اوست، و «هدايت بچيزى» بمعنى راه نمودن به آنست يا رسانيدن بآن، و چون اينجا تعلق براه گرفته نه بمطلوب، ظاهر اينست كه بمعنى رسانيدن باشد يا بمعنى نمودن بحذف قيد راه و معنى اين باشه كه نموده شدهاند يا رسانيده شدهاند راه راه آشكار را يعنى راهى كه راه آشكار است يعنى راه حق را كه آشكارست از براى كسى كه طلب آن كند و اشتباهى در آن نيست. و ممكن است كه مراد به «راه آشكار» اصل دين