شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٣٠ - ٦٨٥٩ كل معروف احسان
٦٨٥٦ كل آت قريب.
هر آينده نزديك است، يعنى هر چه بيايد هر چند دور باشد در حقيقت نزديك است، زيرا كه زمان متناهى هر چه باشد بزودى تمام شود و غرض تنبيه آدمى است باين كه از مرگ و قيامت غافل نبايد شد بخيال دورى آن چه هر چند دور باشند نزديكند و بزودى برسند.
٦٨٥٧ كل قريب دان.
هر نزديكى نزديك است، ظاهر اينست كه مربوط بكلام سابق و تأكيد آن باشد و مراد اين باشد كه هر نزديكى خواه نزديك عرفى و خواه دورى كه مذكور شد كه هر گاه بيقين بيايد آن هم در حقيقت نزديك است همه در واقع نزديكند و از هيچيك غافل نبايد بود.
٦٨٥٨ كل ارباح الدنيا خسران.
همه سودهاى دنيا زيان است، يعنى هر سودى كه همين دنيوى باشد و بهره أخروى اصلا در آن نباشد.
٦٨٥٩ كل معروف احسان.
هر معروفى احسانيست، يعنى هر نعمتى كه كسى بكسى بدهد احسانى است و نيكوكاريى است خواه خرد باشد و خواه بزرگ و خواه كم باشد و خواه زياد، پس ترك آن باعتبار خردى يا كمى نبايد كرد، يا اين كه معروف بهر كس احسانى است خواه درويش باشد و خواه غنى و اختصاص بدرويش ندارد نهايت بنا بر اين بايد تخصيص داد باين كه از اهل آن باشد باين كه كسى نباشد كه آن را در مصرفى حرام صرف كند يا كفران نعمت كند چنانكه در «فصل فا» در شرح فقره «فى كل معروف احسان» مذكور شد.