شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٨٠ - ٦٠٧٨ ظلامة المظلومين يمهلها الله سبحانه و لا يهملها
بتحقيق نزديكترست از جزم ديگران.
٦٠٧٥ ظالم الناس يوم القيامة منكوب بظلمه معذب محروب.
ستم كننده مردم در روز قيامت منكوب باشد بسبب ستم خود و معذب باشد و محروب، «منكوب» كسى را گويند كه رسيده باشد باو نكبتى يعنى مصيبتى، و «معذب» يعنى عذاب كرده شده، و «محروب» كسى را گويند كه ربوده شده باشد از او مال او.
و مراد به «محروب بودن ستمكار در روز قيامت» اينست كه أعمال خيرى اگر داشته باشد ربوده مىشود از او و داده مىشود بآنان كه ظلم كرده بر ايشان، يا فيض و رحمت حق تعالى از او ربوده مىشود يعنى باو نمىرسد و تهيدست مىماند مانند كسى كه أموال او را ربوده باشند.
٦٠٧٦ ظلم المرء يوبقه و يصرعه.[١]
ستم كردن مرد هلاك ميكند او را و مىاندازد او را بر زمين يعنى مىاندازد او را از مرتبه كه داشته باشد و پست مرتبه ميكند.
٦٠٧٧ ظلم الاحسان وضعه فى غير موضعه.
ستم بر احسان گذاشتن آنست در غير جاى آن، يعنى كردن آن نسبت بكسى كه أهليت آن نداشته باشد.
٦٠٧٨ ظلامة[٢] المظلومين يمهلها الله سبحانه و لا يهملها.
حق مظلومان كه بظلم برده شده باشد مهلت مىدهد آنرا خداى سبحانه، و وا نمىگذارد آنرا، يعنى گاه هست كه بسبب مصلحتى تأخير ميكند در گرفتن آن
[١] - در أقرب الموارد گفته:« صرعه( كمنع) صرعا و صرعا و مصرعا طرحه على الارض، يقال: صرعهم ريب المنون، و الشعر و الباب جعله ذا مصراعين».
[٢] - در أقرب الموارد گفته:« الظلامة( بالضم) ما تظلمه الرجل كالظليمة، يقال:
عند فلان ظلامتى» و در منتهى الارب گفته:« ظلامة كثمامه داد و دادخواهى».