شيعه ما مانند زنبور عسل‌اند اگر بدانند آنچه را در اندرون ايشان است هر آينه بخورند ايشان را، مراد به «ما» آن حضرت و باقى أئمه طاهرين است صلوات الله و سلامه عليهم أجمعين، و مراد به «شيعه ايشان» پيروان ايشان است و جمعى كه اعتقاد بامامت ايشان داشته باشند، و مراد اينست كه: ايشان مانند زنبور عسل‌اند و چنانكه در جوف آن عسل است در كمال حلاوت و لذت، در جوف ايشان نيز دوستى ما و اعتقاد بماست كه مانند عسل در كمال شيرينى و لذت است و اين از قبيل تشبيه معقول بمحسوس است كه شايع است، و «اگر بدانند» يعنى اگر مردم ديگر بدانند آنچه را در جوف ايشان است و مطلع شوند بر مرتبه حلاوت و لذت آن، هر آينه بخورند ايشان را يعنى درست فرو برند تا اين كه آنچه در جوف ايشان باشد در جوف آنها آيد و قرار گيرد.

٥٧٨٧ شيعتنا كالا ترجة طيب ريحها حسن ظاهرها و باطنها.

شيعه ما مانند اترج‌اند كه خوش است بوى آن و نيكوست ظاهر آن و باطن آن.

و فرموده است آن حضرت ٧ در ذكر قرآن مجيد و وصف آن:

٥٧٨٨ شافع مشفع و قائل‌[١] مصدق.

[١] - نگارنده گويد: اين معنى بنا بر آنست كه لفظ حديث« قائل» باشد از ماده قول چنانكه در نهج البلاغه نيز باين لفظ نقل شده( خطبه ١٧٤، ج ٢ شرح نهج ابن ابى الحديد چاپ اول مصر، ص ٥١٠) و نص عبارت نهج البلاغه اين است:« و اعلموا أنه شافع مشفع و قائل مصدق» پس متن موافق نهج البلاغه است ليكن در خطبه مرويه از پيغمبر خاتم٦ كه در كافى و تفسير عياشى نقل شده چنين است« فانه شافع مشفع و ماحل مصدق» فيض( ره) بعد از نقل آن در مقدمه اولى از تفسير صافى گفته:« أقول: ما حل اى يمحل بصاحبه اذا لم يتبع ما فيه أعنى يسعى به الى الله تعالى و قيل، معناه خصم مجادل» و« قيل» تعريض است بقول ابن الاثير كه در نهايه در ماده« محل» گفته:« رجل محل أى ذو كيد و منه حديث ابن مسعود: القرآن شافع مشفع و ما حل مصدق، أى خصم مجادل مصدق، و قيل: ساع مصدق من قولهم: محل بفلان اذا سعى به الى السلطان يعنى أن من اتبعه و عمل بما فيه فانه شافع له مقبول الشفاعة و مصدق عليه فيما يرفع من مساويه اذا ترك العمل بما فيه، و منه حديث الدعاء: لا تجعله ما حلا مصدقا، و الحديث الآخر:

لا ينقض عهدهم عن شية ما حل أى عن و شى و اش و سعاية ساع، و يروى سنة ما حل اى بالنون و السين المهملة» و قول فيض در معنى كلمه درست‌تر است بقرينه اين عبارت نهج البلاغه در همان خطبه مشار اليها در ذيل آنچه نقل شد:« و من محل به القرآن يوم القيامة صدق عليه» ابن ابى الحديد در شرح آن گفته:« و محل به الى السلطان قال عنه ما يضره كأنه جعل القرآن يمحل يوم القيامة عند الله بقوم اى يقول عنهم شرا» طريحى در مجمع البحرين گفته:« و فى الحديث: من محل به القرآن يوم القيامة صدق، اى سعى به، يقال:

محل فلان بفلان اذا قال عليه قولا يوقعه فى مكروه» و نيز گفته:« و فى الحديث:

يأتي زمان لا يقرب فيه الا الماحل، الماحل هو الذى يسعى بالنميمة الى الملوك» و در حرف ميم از همين كتاب غرر و درر آمدى( ره) مذكور است:« من شفع له القرآن يوم القيامة شفع فيه، و من محل به صدق عليه» و شرح آن در حرف ميم مى‌آيد ان شاء الله تعالى. پس بقرينه اين روايات بنظر مى‌رسد كه شايد اصل در روايت نهج البلاغه نيز« ماحل» بوده است و سهوا تحريف و تصحيفى بكار رفته است و الله هو العالم بحقيقة الحال.