شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٣ - ٥٢١٢ رحم الله امرأ غالب الهوى و افلت من حبائل الدنيا
بيامرزد خدا مردى را كه بگرداند صبر را شترسوارى زندگانى خود، و پرهيزگارى را ذخيره وفات خود يعنى هميشه در اوقات زندگانى ملازم صبر باشد و از آن جدا نشود كه گويا سوار بر آنست، و معنى «گردانيدن پرهيزگارى ذخيره و آماده شده از براى وفات» ظاهرست.
٥٢٠٩ رحم الله امرأ بادر الاجل، و احسن العمل لدار اقامته و محل كرامته.
بيامرزد خدا مردى را كه پيشى گيرد بر اجل، و نيكو كند عمل را، از براى سراى اقامت خود و محل كرامت خود. مراد به «پيشى گرفتن بر اجل» اينست كه تهيه آخرت خود را پيش از رسيدن اجل بكند و تأخير در آن نكند كه مبادا يك بار اجل در رسد و ديگر فرصت آن نيابد.
٥٢١٠ رحم الله امرأ قصر الامل، و بادر الاجل، و اغتنم المهل، و تزود من العمل.
بيامرزد خدا مردى را كه كوتاه كند اميد را، و پيشى گيرد بر اجل، و غنيمت شمارد مهلت را، و توشه بر گيرد از عمل. معنى «پيشى گرفتن بر اجل» در شرح فقره سابق مذكور شد و باقى محتاج ببيان نيست.
٥٢١١ رحم الله امرأ اغتنم المهل، و بادر العمل، و اكمش من وجل.
بيامرزد خدا مردى را كه غنيمت شمارد مهلت را، و تعجيل كند عمل را، و دامن بر ميان زند از ترس. يعنى جد و جهد كند در طاعات و عبادات از ترس خداى عز و جل.
٥٢١٢ رحم الله امرأ غالب الهوى و افلت من حبائل الدنيا.
بيامرزد خدا مردى را كه غلبه كند بر هوا و هوس و رهائى يابد از دامهاى دنيا.