شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٢٥ - ٦٥٧١ فيا لها حسرة على ذى غفلة ان يكن عمره عليه حجة، و ان تؤد به ايامه الى شقوة
دنى پست مرتبه چنانكه بتجربه معلوم مىشود.
٦٥٧٠ فروا الى الله سبحانه و لا تفروا منه، فانه مدرككم و لن تعجزوه.
بگريزيد بسوى خداى سبحانه و مگريزيد از او، پس بدرستى كه او دريابنده است شما را و هرگز ناتوان نمىتوانيد نمود او را.
٦٥٧١ فيا لها حسرة على ذى غفلة ان يكن عمره عليه حجة، و ان تؤد به ايامه الى شقوة.
پس اى قوم تعجب كنيد از آن حسرتى بر صاحب غفلتى اگر بوده باشد عمر او بر او حجتى و اگر ادب كند او را[١] روزهاى او بسوى بدبختيى. شايع شده ميان عرب كه هر گاه اهتمام كنند بذكر چيزى و خواهند كه آن خوب در ذهن مخاطبان قرار گيرد و وقعى در نظر ايشان داشته باشد اولا آن را مبهم ذكر ميكنند و بعد از آن بيان ميكنند تا اين كه مرتبه اول باعتبار اين كه مبهم ذكر شده متفكر شوند كه آيا آن چه چيز باشد و مشتاق بيان آن شوند و بعد از اين كه بيان شود باعتبار اين كه دوبار ذكر شده و بعد از اشتياق تمام ايشان بذكر آن ذكر شده خوب در ذهن ايشان قرار گيرد و اين كلام معجز نظام نيز از آن قبيل است چه اولا فرمودهاند كه اى قوم يا اى مردمان بيائيد و تعجب كنيد از آن، پس آن را مبهم ذكر فرمودهاند، بعد از آن بيان كردهاند آن را كه آن حسرتى است كه باشد بر صاحب غفلتى اگر بوده باشد عمر او بر او حجتى، يعنى آن قدر عمر كرده باشد كه تواند در آن سعادت اخروى خود را تحصيل كند و نكرده باشد و بغفلت و بيخبرى عمر خود را گذرانيده باشد پس در قيامت
[١] - اين وجه در ترجمه عبارت درست نيست و صحيح همان وجه است كه خواهد آمد بنا بر آنكه عبارت متن چنين بوده است:« ان يكون عمره عليه حجة، و ان توديه أيامه الى شقوة» و تصحيف شده است چنانكه خود شارح( ره) نيز بضعف اين وجه و ظهور آن ديگر تصريح خواهد كرد در آخر شرح همين فقره.