شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٦٤ - ٥٣٠٣ رب كلام جوابه السكوت
مراد خيراتيست كه آدمى پيش فرستد و بماند از براى او تا بعد ازو بكار او آيد، يا احسانى كه پيش كند و عوض آن بعد از آن در دنيا نيز باو برسد و در بعضى نسخهها «سلب» بجاى «سلف» است و بنا بر اين ترجمه اينست كه: بسار بودن مال و بغارت بردن آن باشد كه برگردد خلفى يعنى نفعى از براى او بعد از آن در دنيا يا آخرت يا هر دو، و عبارت بنا بر نسخه اول لطيف ترست.
٥٣٠٠ رب عالم قتله علمه.
بسا عالمى كه بكشد او را علم او. مراد عالمى است كه عمل نكند بعلم خود و با وجود علم گناهى را بكند كه سبب هلاكت او شود در آخرت، و اگر عالم نمىبود و ميكرد او را از روى جهل، بخشيده مىشد بسبب عذر جهالت.
٥٣٠١ رب جاهل نجاته جهله.
بسا جاهلى كه نجات او جهل او باشد يعنى بسبب جهل نجات يافته باشد از عقاب، باين كه كرده باشد گناهى را كه حق تعالى جاهل را در آن بسبب جهل او معذور دارد و عالم را معذور ندارد.
٥٣٠٢ رب حريص قتله حرصه.
بسا حريصى كه بكشد او را حرص او، مثل آنانكه حرص زياده داشته باشند بر طلب دنيا، چه بسيار باشد كه آن سبب هلاكت اخروى ايشان گردد بلكه دنيوى نيز.
٥٣٠٣ رب كلام جوابه السكوت.
بسا كلامى باشد كه جواب آن خاموشى باشد، مثل سخنان ابلهان چنانكه مشهورست[١].
[١] - اشاره بمثل« السكوت جواب الاحمق» است يعنى« جواب ابلهان خاموشى است».