شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٢٢٩ - ٥٩٠٨ ضروب الامثال تضرب لاولى النهى و الالباب
٥٩٠٣ ضلال العقل يبعد من الرشاد و يفسد المعاد.
گمراهى عقل دور مىگرداند از راه راست درست، و فاسد ميكند روز بازگشت را، پس كمال اهتمام بايد در راست نمودن عقل و ذهن و دفع كجى از آن بمباحثه با جمعى از عقلا كه مشهور باشند براستى عقل و پيروى طريقه ايشان در افكار و انظار يا سنجيدن افكار خود با افكار گذشتگان كه مسلم باشند در صحت عقل پس از موافقت يا عدم مخالفت زياد ظاهر مىشود استقامت عقل، و مخالفت زياد نشان گمراهى عقل و كجى ذهن است نعوذ بالله منه.
٥٩٠٤ ضرر الفقر أحمد من اشر الغنى.
ضرر درويشى ستوده ترست از فرحناكى توانگرى.
٥٩٠٥ ضياع العمر بين الآمال و المنى.
ضايع شدن عمر ميانه اميدها و آرزوهاست يعنى از ميانه آنها بدر نمىرود و هر ضايع شدنى بسبب آرزو و اميدى باشد و منشأ ديگر ندارد.
٥٩٠٦ ضل من اهتدى بغير هدى الله.
گمراه شد هر كه راه يافت بغير راهنمائى خدا، يعنى پيروى كسى كه حق تعالى او را راهنما قرار نداده مثل أئمه جور.
٥٩٠٧ ضاع من كان له مقصد غير الله.
ضايع شده هر كه بوده باشد از براى او مقصودى بغير خدا، و ممكن است[١] كه مراد خبر نباشد بلكه نفرين باشد بر او باين كه: ضايع شود، و همچنين در فقره سابق نفرين باشد باين كه: گمراه شود.
٥٩٠٨ ضروب الامثال تضرب لاولى النهى و الالباب.
انواع مثلها زده مىشود از براى صاحبان عقلها و خردها، مراد به «مثل» تشبيه
[١] - از« و ممكن است» تا آخر در نسخه اصل كه بخط شارح( ره) است نيست.