شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٥٥٠ - ٦٩٤٥ كم يفتح بالصبر من غلق
شود و سبب حسرت در دنيا يا در دنيا و آخرت هر دو گردد.
٦٩٤٢ كم من مغرور بالستر عليه.
بسا فريب خورده شده بپوشاندن بر او، و مراد اينست كه بسيارست كه كسى گناهى ميكند و حق تعالى بلطف خود مىپوشاند آنرا بر او و رسوا نمىكند او را، و او باين فريب مىخورد و گمان ميكند كه گناه سهل است و پر مؤاخذه بر آن نيست و باز ايستادگى بر گناه ميكند و غرض اينست كه اين فريب را نبايد خورد حق تعالى از لطفى كه ببندگان دارد قدرى مدارا ميكند و رسوا نمىكند كه شايد ايشان شرم كنند و پشيمان شوند، بعد از اين كه اين سود ندهد و ترك نكنند ايشان را در آخرت رسوا گرداند و بسيارست كه در دنيا نيز رسوا كند.
|
لطف حق با تو مداراها كند |
چون كه از حد بگذرد رسوا كند |
|
٦٩٤٣ كم من مستدرج بالاحسان اليه.
بسا استدراج كرده شده باحسان بسوى او، «استدراج» چنانكه مكرر مذكور شد اينست كه حق تعالى گناهكار را ناگاه نگيرد و مهلت دهد و احسان كند و هر چند گناه كند باز احسان كند كه شايد او خجل و منفعل گردد و ترك كند، و بعد از اين كه او شرم نكند و گنهكارى را بدرجه بلند رساند يك بار او را بگيرد در آخرت يا در دنيا و آخرت هر دو، و اين فقره نيز مضمون فقره سابقست و غرض از هر دو يكيست.
٦٩٤٤ كم من طامع بالصفح عنه.
بسا طمع كننده بسبب در گذشتن از او، يعنى طمع كننده در گناه و ايستادگى بر آن يا بر اين كه بر آن مؤاخذه نباشد بسبب اين كه يك بار يا چند بار كرده باشد و حق تعالى در گذشته باشد از او و او را رسوا نكرده باشد، و اين نيز مضمون دو فقره سابقست.
٦٩٤٥ كم يفتح بالصبر من غلق.