شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٩ - ٥٢٣٧ رأس الفضائل ملك الغضب و اماتة الشهوة
٥٢٣٣ رأس العلم الحلم.
سر علم و دانائى حلم و بردباريست. پوشيده نيست كه حلم از اجزاى علم نيست نهايت چون ثمره علم و لازم علم راست است بآن اعتبار سر آن شمرده شده.
٥٢٣٤ رأس الفضائل العلم.
سر فضيلتها علم و دانائى است، مراد به «فضيلتها» هر صفتى است كه باعث مزيت و زيادتى مرتبه كسى گردد.
٥٢٣٥ رأس الحلم الكظم.
سر بردبارى فرو بردن خشم است، زيرا كه عمده سببى كه آدمى را از جا بر آرد و باعث خلاف حلم و بردبارى شود خشم است، پس كسى كه خشم را فرو برد حلم و بردبارى در هر باب بر او سهل باشد.
٥٢٣٦ رأس التقوى ترك الشهوة.
سر پرهيزگارى ترك شهوت و خواهش است.
٥٢٣٧ رأس الفضائل ملك[١] الغضب و اماتة الشهوة.
سر فضيلتها مالك بودن خشم است و ميرانيدن شهوت، يعنى اين كه كسى خشم را مغلوب خود سازد و بسبب آن از جا بر نيايد و بمقتضاى آن عمل نكند، و شهوت و خواهش را از خود زايل كند تا اين كه بسبب آن در معاصى نيفتد.
پوشيده نيست كه هر گاه چند فضيلت باشند كه هر يك عمده باشند هر يك را
[١] - شارح( ره)« ملك» را بكسر ميم ضبط كرده و بفتح و ضم آن نيز درست است، و هر سه مصدر است بمعنى مالك شدن.