شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٤٠ - ٥٢٠٣ ذاك ينفع سلمه و لا يخاف ظلمه، اذا قال فعل و اذا ولى عدل
آيد و عمر او بعبث نگذشته بلكه چون بكار او مىآيد گويا فانى نشده. و ممكن است كه «فناء» بكسر همزه[١] خوانده شود و ترجمه اين باشد كه: خوارى مردان در طمعهاست و در فانى شدن عمرهاست در فريب اميدها، و بنا بر اين معنى ظاهرست.
و مدح فرمودند آن حضرت ٧ مردى را پس فرمودند يعنى در مدح او چنين فرمودند:
٥٢٠٣ ذاك ينفع سلمه و لا يخاف ظلمه، اذا قال فعل و اذا ولى عدل.
آن نفع مىدهد آشتى او، و ترسيده نمىشود ستم او، هر گاه بگويد بكند، و هر گاه والى گردانيده شود عدالت كند، يعنى چنين مرديست كه دوستى و صلح او سودمندست، و هر چه وعده كند بجا آورد، و هرگاه والى و امير شود بر قومى عدالت كند ميان ايشان.
[١] - مراد آنست كه كلمه« فناء» را برفع آن نخوانيم تا معطوف بر« ذل» باشد و مبتدا گردد بلكه بجر آن بخوانيم تا عطف باشد بر كلمه« مطامع» و غالبا شارح( ره) در اطلاق رفع و جر و نصب و جزم كه علائم اعراب است تسامح كرده و از آنها بضم و كسر و فتح و سكون كه علائم بناء است تعبير ميكند چنانكه مكرر گذشته و در آينده نيز خواهد آمد ان شاء الله تعالى.