شرح محقق بارع جمال الدين محمد خوانسارى بر غُرر الحكَم و دُرَر الكَلم - آقا جمال خوانسارى - الصفحة ٣٠٥ - ٦١٦٤ عليكم بالاحسان الى العباد و العدل فى البلاد تأمنوا عند قيام الاشهاد
خود را اگر ضرور شود كه نزد كسى ببريد و از او خواهيد بايد كه نزد كسى از مردم شريف بلند مرتبه صاحبان نژادهاى نيكو ببريد، زيرا كه حاجتها نزد ايشان بر آمدهترست يعنى زودتر و بيشتر بر مىآيد، و «آنها» يعنى آن نفوس «نزد شما پاكيزهترند» و شما را ننگ و عارى نباشد از طلب ايشان، بخلاف مردم لئيم پست مرتبه پست نژاد كه حاجت نزد ايشان كم و بد بر مىآيد، و توسل بايشان خفت و ذلت شماست، يا اين كه و «آنها» يعنى آن حاجتها كه نزد ايشان بر آيد نزد شما پاكيزهترست و شما را ننگ و عارى نباشد از آنها. و در بعضى نسخهها و «هم» بجاى و «هى» است يعنى و ايشان نزد شما پاكيزهترند و ابن ظاهرترست و در بعضى نسخهها «فانه أقضى» است بجاى «فانها عندهم أقضى»، و بنا بر اين ترجمه اينست كه پس بدرستى كه اين يعنى بردن حاجت نزد ايشان بر آورندهترست. و در بعضى نسخهها «لديهم» بجاى «لديكم» واقع شده و بنا بر اين ترجمه اينست: و «آنها» يعنى آن حاجتها نزد ايشان پاكيزهترست يا افزونتر يعنى پاكيزهتر بر مىآيد يا افزونتر بر مىآيد.
٦١٦٣ عليكم بلزوم اليقين و التقوى فانهما يبلغانكم جنة المأوى.
فرا گيريد لازم بودن يقين و پرهيزگارى را، پس بدرستى كه آنها مىرسانند شما را بجنة المأوى يعنى بهشت كه مأوى و جايگاه مؤمنان است يا خصوص بهشتى كه اين نام دارد چنانكه مكرر مذكور شد.
٦١٦٤ عليكم بالاحسان الى العباد و العدل فى البلاد تأمنوا عند قيام الاشهاد.
لازم باشيد احسان كردن بسوى بندگان خدا را، و عدل كردن در شهرها را، تا ايمن گرديد نزد بر پاى ايستادن حاضران. خطاب بحكام و امراى شهرها بوده، و «تا ايمن گرديد» يعنى هر گاه لازم گرديد اينها را ايمن گرديد نزد بر پاى ايستادن حاضران در روز قيامت، يا نزد برخاستن گواهان يعنى گواهان كه گواهى دهند در آن روز