فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٣٠ - قضاء
اجير كردن ديگرى براى به جا آوردن قضاى نماز ميّت بنابر قول مشهور، جايز و صحيح است. [١]
٢. قضا در نماز مستحب: نمازهاى مستحبِ داراى وقت مشخص كه در شبانه روز خوانده مىشوند، مانند نماز شب و نوافل يوميه (رواتب) در صورت فوت شدن آنها، قضاى آنها مستحب مؤكد است و در صورت ناتوانى از قضا، مستحب است براى هر دو ركعت يك مدّ طعام و در صورت ناتوانى مالى، براى هر چهار ركعت يك مدّ و در صورت ناتوانى از آن نيز يك مدّ طعام براى نوافل روز و يك مدّ براى نوافل شب به فقير صدقه بدهد. [٢]
ب. احكام قضا در روزه: قضاى روزه ماه رمضان از نابالغ، ديوانه و كافر ساقط است و بر آنان پس از بالغ و هوشيار و مسلمان شدن، قضاى روزۀ فوت شدۀ ماه رمضان واجب نيست، مگر آنكه قبل از طلوع فجر، نابالغ، بالغ؛ ديوانه، هوشيار و كافر، مسلمان شود. در اين صورت، چنانچه روزۀ آن روز را نگرفته باشند، قضاى آن بر ايشان واجب خواهد بود؛ اما بر مرتد، قضاى روزههايى كه در ايام ارتداد از او فوت شده، واجب است. [٣]
به قول مشهور، بر بيهوش، قضاى روزۀ ماه رمضان كه در حال بيهوشى از او فوت شده واجب نيست؛ [٤] چنان كه بر مخالف (←مخالف) قضاى روزههايى كه مطابق مذهبش گرفته پس از مستبصر شدن، واجب نيست؛ ليكن روزههايى كه از او فوت شده، واجب است قضا كند. [٥]
قضاى روزۀ ماه رمضان بر ديگر مكلفان واجب است؛ هرچند اداى روزه بر آنان واجب، بلكه جايز نباشد، مانند حائض، نفسا، مسافر، مُكرَه و بيمار كه روزه در حال حيض، نفاس، سفر، اكراه و بيمارى، واجب، بلكه صحيح نيست؛ اما پس از برطرف شدن مانع، قضاى آن واجب خواهد بود. [٦]
در وجوب قضا، تفاوتى ميان ترك روزه و باطل انجام دادن آن نيست. بنابر اين، در موارد بطلان روزه نيز قضا واجب است.