فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٩١ - قول
برخى، بيشتر خم شدن را مستحب دانستهاند. [١]
ديات: چنانچه جنايت بر كسى موجب قوزپشتى او گردد؛ خواه منجر به شكستن پشتش بشود يا نشود، بر جانى ديۀ كامل (←ديه) ثابت مىگردد و اگر بهبود يابد، به قول مشهور، يك سوم ديه ثابت است. [٢]
قوزك
قوزك: هريك از دوبرجستگى سمت داخلى و خارجى مفصل مچ پا.
از آن در باب ديات نام بردهاند.
ديۀ خرد شدن قوزك (قاپك) پا، يك سوم ديۀ پا؛ يعنى ١٦٦ دينار و دوسوم دينار مىباشد. در اينكه در شكستگى آن ديه ثابت مىشود و ديۀ آن صد دينار است يا ارش ثابت خواهد بود، اختلاف مىباشد. [٣]
قوس
← كمان
قول
قول: گفتار/ رأى و نظر (←رأى).
قول - به معناى نخست - در برابر فعل (←فعل) عبارت است از آنچه گفته مىشود و بيانگر ضمير صاحب گفتار است. از آن در اصول فقه و ابواب مختلف فقه سخن گفتهاند.
حكم تكليفى: قول به احكام پنج گانۀ تكليفى قابل تقسيم است: واجب مانند امر به معروف و نهى از منكر؛ مستحب، همچون صلوات و ديگر اذكار؛ حرام مانند غيبت و تهمت؛ مكروه از قبيل سخن گفتن در حال تخلى و مباح (←تكلّم).
قول و سنّت: گفتار معصومان عليهم السّلام از مصاديق سنّت (←سنّت) به شمار مىرود و بر همۀ مكلّفان حجّت است؛ خواه آن را مستقيم از معصوم عليه السلام بشنوند يا با واسطۀ راويان. [٤]
در صورت وقوع تعارض بين قول و فعل معصوم عليه السّلام، به تصريح برخى، قول او مقدّم مىشود. [٥]
[١]. حاشية شرائع الاسلام/ ٩٧؛ جواهر الكلام ١٠ / ٨٠ - = ٨١
[٢]. المعتبر ١٩٤/٢؛ مدارك الاحكام ٣٨٧/٣
[٣]. جواهر الكلام ٢٦٠/٤٣-٢٦١.
[٤]. جامع المسائل (فاضل) ٤٦٧/٢؛ الفتاوى الجديدة (مكارم) ٤١٣/٣.