فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٠٥ - قدم
دليل متعارض مىشود، مانند آنكه مفاد يكى از دو دليل، وجوب اكرام علما و مفاد دليل ديگر، حرمت اكرام فاسقان باشد و از حال امر كننده نيز معلوم باشد كه عالم فاسق را بيش از جاهل فاسق دشمن مىدارد. در اين صورت، عالم فاسق قدر متيقن از فاسقان است كه موضوع حرمت اكرام مىباشد و اين به منزلۀ تصريح به حرمت اكرام عالم فاسق است. بنابر اين، وجوب اكرام علما به غير فاسق تخصيص خورده و تعارض ميان دو دليل رفع مىشود. [١]
←قاعدۀ اقتصار بر قدر متيقن)
قدريّه
قدريّه: فرقهاى از اهل سنّت.
قدريه نسبت «قَدَر» است. قَدَر در برابر جَبْر به كار مىرود و از آن، گاه به تفويض تعبير مىشود. قدر يا تفويض در كاربرد كلامى عبارت است از اعتقاد به استقلال بنده در افعال خود، بدون دخالت مشيّت و قدر و قضاى خداى تعالىٰ. به معتقدان چنين تفكرى «قدريه» يا «مُفَوّضه» گويند. اينان گروهى از معتزلهاند. [٢] از اين عنوان به مناسبت در باب طهارت سخن گفتهاند.
شكى در شرك و كفر بودن اعتقاد به قدر و تفويض نيست؛ زيرا مستلزم سلب قدرت از خداى تعالىٰ است؛ ليكن در اينكه قائل به چنين عقيدهاى مطلقا كافر و نجس است يا تنها در صورتى كه به لوازم آن همچون سلب قدرت از خداوند و شريك قرار دادن بنده با خداوند، التفات و اعتقاد داشته باشد، اختلاف است. [٣]
قدس
← مسجد الاقصى
قدم
قدم: واحد طول به اندازۀ پاشنه پا تا سر پنجۀ انگشتان/ واحد مسافت، فاصله ميان دوپاى فردمتوسط هنگام راه رفتن/ پا (←پا).
[١]. فرهنگ نامۀ اصول فقه/ ٦٢٨-٦٢٩
[٢]. اجود التقريرات ٤٣٢/٢-٤٣٤؛ اصول الفقه ١٧٠/١ - ١٧٢
[٣]. كفاية الاصول/ ٢٤٧؛ اصول الفقه ١ / ١٧٠
[٤]. فوائد الاصول ٥٧٦/٢
[٥].٤ / ٧٢٨).
[٦]. شرح اصول الكافى (مازندرانى) ٣/٥-٤
[٧]. مستمسك العروة ٣٨٩/١-٣٩٠؛ نتائج الافكار/ ٢٢٥-٢٢٦.