فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٦٩٤ - قول لغوى
باب شهادت معتبر نخواهد بود؛ زيرا مبتنى بر حدس صرف است و در شهادت، شهادت حدسى كفايت نمىكند.
اما بنابر مبناى دوم (حجيت قول رجالى از باب خبره بودن)، توثيق متأخران كه در تشخيص ثقه از غير ثقه، تخصّص دارند و بر احوال راويان مطلعاند، حجّت مىباشد. [١]
برخى گفتهاند: بنابر مبناى دوم، فقيه نمىتواند به قول رجالى متخصص كه از روى حدس توثيق مىكند، رجوع نمايد؛ زيرا چنين رجوعى تقليد به شمار مىرود و تقليد بر فقيه جايز نيست؛ ليكن برخى اين سخن را نپذيرفتهاند. [٢]
←رجال؛ علم)
قول الزُّور
قول الزُّور: سخن باطل.
عنوان قول زور در قرآن كريم آمده و خداوند امر به اجتناب از آن كرده است. [٣]
زور در لغت به معناى دروغ، باطل و بهتان آمده [٤] و در روايات، غنا و شهادت دروغ از مصاديق آن بر شمرده شده است. [٥] فقها در باب تجارت و شهادات به آن استناد كردهاند.
بر حرمت كذب، غنا و شهادت دروغ و حفظ و نگهدارى كتب ضلال و دشنام دادن به مؤمن، به ادلهاى از جمله آيه مشتمل بر قول زور كه خداى تعالى امر به اجتناب از آن مىكند، استدلال كردهاند. [٦]
قول لغوى
قول لغوى: معناى بيان شده براى لفظ از سوى لغت شناس.
به معناى ذكر شده براى الفاظ و تركيبها و نيز موارد استعمال آنها در كتب لغت، قول لغوى گفته مىشود. از آن در اصول فقه سخن گفتهاند.
[١]. بحوث فى مبانى علم الرجال/ ٩٣-٩٥؛ كليات فىعلمالرجال/ ١٥٣-١٥٤
[٢]. النور الساطع ٩٩/١؛ بحوث فى مبانى علم الرجال/ ٨٩-٩٠
[٣]. النور الساطع ٩٩/١؛ كليات فى علم الرجال/ ١٥٣ - ١٥٥
[٤]. كليات فى علم الرجال/ ١٥٥.
[٥]. حج/ ٣٠
[٦]. لسان العرب و مجمع البحرين، واژۀ «زور»
[٧]. وسائل الشيعة ٣٠٣/١٧-٣٠٥؛ مستدرك الوسائل ٤١٥/١٧
[٨]. مجمع الفائدة ٥٧/٨-٥٨؛ كشف اللثام ٢٨٣/١٠ و ٢٩٣؛ كتاب المكاسب ٢٣٣/١؛ ١٢/٢؛ مصباح الفقاهة ١ / ٢٧٩.