فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٦٨ - قَباله
احكام ياد شده در فرضى كه محرم بر اثر سرما و مانند آن مضطر به پوشيدن قبا گردد نيز جارى مىشود. [١]
قُبا
← مسجد قبا
قبال
قبال: دَوال؛ بند و تسمۀ كفش.
قبال به بند و تسمۀ جلو كفش كه در ميان انگشتان قرار مىگيرد، اطلاق شده است. [٢] از آن به مناسبت در باب صلات نام بردهاند.
بر اساس برخى روايات، كفشهاى رسول خدا صلّى اللّٰه عليه و آله داراى دو دوال بود. [٣] از اين رو، سزاوار است كفش داراى دو دوال باشد [٤]← كفش).
قباله
قباله: گونهاى پيمانكارى.
قَباله در لغت به معناى كفالت و بر عهده گرفتن چيزى آمده است؛ چنان كه بر سند و نوشتهاى كه فرد بر اساس آن ملتزم به دَين يا انجام دادن كارى مىشود نيز اطلاق مىگردد؛ ولى قِباله عملى را گويند كه فرد بر اساس قَباله (نوشته) بدان ملتزم شده است.
قباله در روايات و كلمات فقها بر نوعى پيمانكارى اطلاق شده است كه امام عليه السلام زمينى را كه در اختيارش مىباشد، مانند زمين موات، به عنوان مزارعه (←مزارعه) يا مساقات (← مساقات) به فردى واگذار مىكند [٥] يا
[١]. البيان/ ١٢٣؛ جواهرالكلام ٢٥٥/٨
[٢]. المقنعة/ ١٥٢؛ الوسيلة/ ٨٨
[٣]. المختصر النافع/ ٢٥؛ تلخيص المرام/ ٢١
[٤]. بحار الانوار ٢٠٨/٨٣ ؛ الحدائق الناضرة ١٤٤/٧
[٥]. غنائم الايام ٢ / ٣٥٧-٣٥٨
[٦]. العروة الوثقىٰ ٣٥٩/٢
[٧]. كشف الرموز ٣٥٠/١؛ تذكرة الفقهاء ٢٤٣/٧ - ٢٤٤
[٨]. التنقيح الرائع ٤٦١/١؛ غاية المراد (حاشية الارشاد) ٣٩١/١؛ الروضة البهية ٢٣٣/٢
[٩]. كتاب السرائر ٥٤٣/١
[١٠]. المبسوط ٣٢٠/١
[١١]. مدارك الاحكام ٧ / ٢٧٩؛ مستند الشيعة ٣٠٣/١١؛ جواهر الكلام ١٨ / ٢٤٧-٢٤٨
[١٢]. الخلاف ٢٩٧/٢-٢٩٨؛ تحرير الاحكام ٥٧٥/١؛ جواهر الكلام ٢٤٩/١٨ - ٢٥٠
[١٣]. مستند الشيعة ٣٠٢/١١-٣٠٣؛ كتاب الحج (گلپايگانى) ٣١٢/١.
[١٤]. لسان العرب، واژۀ «قبل»؛ لغت نامۀ دهخدا، واژۀ «قبال»
[١٥]. مرآة العقول ٣٤٧/٢٢؛ وسائل الشيعة ٦٣/٥
[١٦]. ذكرى الشيعة ٧٣/٣).