فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٠٩ - قاعد١٧٢٨ المُتَنَجِّسُ لايُطَهِّر
استدلال شده است. همچنين به ادلۀ دلالت كننده بر وجوب وفا به عقد، بر وجوب وفا به شرايط واقع در ضمن عقد، استدلال شده است؛ چه اينكه اين گونه شرايط نيز از توابع عقد و بسته به آن است. [١]
در شرط و نيز ملاك و معيار شرط صحيح و فاسد مباحث زيادى مطرح است كه در عناوين شرط (←شرط) و شرط ضمن عقد (←شرط ضمن عقد) به تفصيل آمده است.
قاعدۀ المتنجس لايطهر
قاعدۀ المُتَنَجِّسُ لايُطَهر: از قواعد فقهى.
قاعدۀ ياد شده عبارت است از اينكه چيزى كه نجس شده است، پاك كننده نيست. عنوان قاعده از قواعد اصطيادى است كه در باب طهارت از آن سخن گفتهاند.
مفاد قاعده: شرط تطهير اشياى نجس، پاك بودن چيزى است كه در تطهير آنها به كار مىرود. به عنوان مثال، در تطهير لباس با آب، پاك بودن آب شرط است. بنابر اين با آب نجس نمىتوان لباس نجس را تطهير كرد.
قاعدۀ المتنجس لايطهّر اشاره به شرط ياد شده است. بنابر اين، مفاد آن چنين خواهد بود كه شىء نجس، شىء نجس ديگر را تطهير نمىكند؛ بلكه لازم است تطهير كننده خود پاك باشد.
در اينكه شرط حصول تطهير، پاك بودن مُطهِّر است بحثى نيست؛ ليكن اشكالى در اين مقام وجود دارد و آن نقض قاعده در مواردى است، از جمله:
١). تطهير نجس با آب قليل، بنابر قول به نجس شدن آب قليل با ملاقات نجاست. بنابر اين قول، آب قليل به مجرد ملاقات با چيز نجس، نجس مىشود؛ در حالى كه بدون شك، تطهير اشياى نجس با آب قليل امكانپذير است. از اين رو، برخى به همين دليل (امكان تطهير اشياى نجس با آب قليل) قائل به عدم انفعال آب
[١]. القواعد الفقهية (بجنوردى) ٢٥١/٣
[٢]. مائة قاعدة فقهية/ ٢٦٥-٢٦٦
[٣]. وسائل الشيعة ١٦/١٨ و ٢٧٦/٢١
[٤]. القواعد الفقهية (بجنوردى) ٢٤٩/٣-٢٥٣.