فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٠٨ - قدمت
از ديگر ويژگيهايى كه قدما را از متأخران متمايز مىكند، شيوه نگارش كتب فقهى است. قدما از عصر معصومان عليهم السّلام تا اوايل غيبت كبرى در تدوين كتب فقهى از الفاظ و متون روايات بهره جستهاند و از آن پا فراتر نمىنهادند؛ از اين رو، فتاواى آنان به منزلۀ متون احاديث تلقى مىشد. مقنع و هدايه شيخ صدوق (م ٣٨١ ه. ق)، مقنعه شيخ مفيد (م ٤١٣ ه. ق) و نهايه شيخ طوسى (م ٤٦٠ ه. ق) نمونههاى اين دست از متون اند. [١]به همين دليل، فقها هنگام نيافتن نصّ و حديثى بر حكمى به كتب فتوايى قدما مراجعه كرده و به آنها با نگاه كتابهاى حديثى مىنگريستند. [٢]
ويژگى فوق، نتايج فقهى و اصولىاى را دربرداشته است، از جمله:
١). شهرت فتوايى ميان قدما دليل بر ضعيف بودن روايات مخالف با آن فتوا تلقى مىشد. [٣]
٢. شهرت فتوايى ميان قدما در خصوص مسئلهاى فاقد نص (حديث) بيانگر وجود نص بود. [٤]
٣. شهرت عمل قدما به روايتى ضعيف و استناد به آن در مقام فتوا دادن، ضعف آن را جبران مىكرد. [٥]
قدمت
قدمت: قديمى بودن؛ كهنگى.
از آن به مناسبت در بابهايى چون طهارت، صلات، خمس، حج، نذر و احياء موات سخن گفتهاند.
طهارت: دفن ميّت در قبر ميّتى ديگر در صورت كهنه و قديمى شدن آن و از بين رفتن ميّت نخست، جايز است، به شرط آنكه زمين مباح و يا وقف عام باشد. [٦]
تجديد و بازسازى قبر فرسوده و قديمى، جز قبور انبيا و اوصيا عليهم السلام و صالحان، مكروه است. [٧]
[١]. خاتمة مستدرك الوسائل ٤٩/٧؛ الدرر النجفية ٢ / ٣٢٣
[٢]. الوافية فى اصول الفقه/ ٢٦٨؛ شعب المقال/ ٢٨-٢٩
[٣]. المبسوط ٢/١؛ ذكرى الشيعة ٥١/١؛ بحار الانوار ٤٠٥/١٠؛ جواهر الكلام ٢٤١/٣؛ خاتمة مستدرك الوسائل ١٨٩/١
[٤]. ذكرى الشيعة ٥١/١؛ المهذب (مقدمه) ٢٢/١ - ٢٣
[٥]. البدرالزاهر/ ٣٢٥-٣٢٦؛ فوائد الاصول ١٥٣/٣
[٦]. تقرير بحث السيد البروجردى ٢٩٣/١
[٧]. فوائد الاصول ١٥٣/٣.