فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٤٧٩ - قَبْقاب
آن است كه دست را به حالت قبض بر چانه - و نه زير چانه - بگذارد و افزون بر آن را كه در جهت طولى قرار گرفته است، بچيند. [١] برخى گفتهاند: ظاهر آن است كه ابتداى قبضه از انتهاى چانه است. [٢]
هنگام برداشت محصول، از قبيل گندم و جو، بنابر قول مشهور، مستحب است به صورت قبضه، قبضه (مشت، مشت) به فقراى حاضر داده شود. [٣] برخى قائل به وجوب آن شدهاند. [٤]
چيدن ناخن در حال احرام، حرام است، مگر از روى عذر (←ناخن). در صورت عذر، مانند شكستن بعض ناخن و اذيت شدن به سبب آن، چيدن جايز است؛ ليكن بايد به مقدار يك قبضه طعام براى هر ناخن كفّاره (فديه) دهد. [٥]
كفّاره انداختن شپش از روى بدن در حال احرام يك قبضه طعام است (← شپش).
قبطيه بَيضاء
قبطيه بَيضاء: نوعى لباس مصرى.
قبطيه بيضاء عبارت است از لباس سفيد نازك كتانى كه در مصر تهيه مىشد. [٦] در برخى روايات، فجر صادق (فجر ثانى) كه اول وقت نماز صبح است به قبطيه بيضاء تشبيه شده و آمده است:
«هرگاه سپيده صبح در افق شرقى، همچون قبطيه بيضاء نمايان شود، وقت نماز صبح و امساك از خوردن در ماه رمضان است. [٧]
←فجر)
قبقاب
قبقاب: نوعى دمپايى ساخته شده از چوب.
از آن به مناسبت در باب طهارت و صلات نام بردهاند.
طهارت: زمين از مطهِّرات است كه راه رفتن بر آن موجب پاك شدن ته كفش و پا مىشود. قبقاب نيز در پاك شدن كفِ آن حكم كفش و نعلين را دارد [٨](←مطهِّرات).
[١]. التحفة السنية/ ٩٩؛ الحدائق الناضرة ٥٦١/٥
[٢]. مستند الشيعة ١٥٧/٦
[٣]. الحدائق الناضرة ١٢/١٢-١٤؛ جواهر الكلام ١١/١٥-١٢
[٤]. الخلاف ٥/٢-٦
[٥]. تذكرة الفقهاء ٣٥٥/٧ - ٣٥٦؛ مجمع الفائدة ٣٦/٧؛ جواهر الكلام ١٨ / ٤١٢.
[٦]. كتاب العين و الصحاح (جوهرى)، واژۀ «قبط»
[٧]. جواهر الكلام ٩٦/٧؛ وسائل الشيعة ٢٠٩/٤.