فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٩٧ - قاعد١٧٢٨ ما تَرَكَهُ المَيِّتُ فَلِوارِثِهِ
نماز دانستهاند؛ ليكن برخى ديگر با استناد به قاعدۀ ياد شده، حكم به صحّت نماز كرده و حكم چنين شكى را همچون حكم شك بين ركعت سوم و چهارم دانستهاند. و در صورت پيدايى شك بعد از ركوع، سجده سهو (←سجده سهو) را نيز واجب دانستهاند. [١]
٢. در شك بين دو و پنج بعد از سجده، سه و پنج بعد از ركوع يا سجود، دو و سه و پنج بعد از سجده و دو و چهار و پنج بعد از سجده، برخى به دليل قاعده و دلايل ديگر، در هر چهار مورد، شك را موجب بطلان ندانستهاند. [٢]
٣. كسى كه يك ركعت از نماز را فراموش كرده و سلام داده است، مانند آنكه نماز سه ركعتى را دو ركعتى تمام كرده و پس از سلام متوجه شده است، چنانچه كارى كه منافات با نماز دارد، مانند تخلى، انجام نداده باشد، يك ركعت مىخواند و سلام مىدهد و نيازى به اعاده نيست. همچنين است بنابر قول مشهور، صورت انجام دادن كارى كه تنها عمد آن موجب بطلان نماز است، مانند سخن گفتن.
ليكن حكم كارى كه مطلقا (عمد و سهو آن) موجب بطلان نماز است، مانند ادرار كردن، اختلافى است. اكثر قائل به وجوب اعادهاند، ليكن برخى اعاده را واجب ندانستهاند؛ بلكه حكم آن، حكم صورت قبل است. بر اين قول به ادلهاى، از جمله قاعدۀ ياد شده استناد كردهاند. [٣]
مستند قاعده: مستند قاعده، حديث معتبرى با مضمون آن است كه در آغاز بدان اشاره شد.
قاعدۀ ما تركه الميت فلوارثه
قاعدۀ ما تَرَكَهُ المَيتُ فَلِوارِثِهِ: از قواعد فقهى.
قاعدۀ فوق عبارت است از اينكه آنچه از ميّت بر جا مىماند از آنِ وارث او است. به آن در برخى ابواب فقه، همچون تجارت و ارث استناد كردهاند.
[١]. وسائل الشيعة ٢٤٨/٨
[٢]. مهذب الاحكام ٨ / ٢٦٢، ٢٧٣ و ١٧/٩
[٣]. مجمع الفائدة ٩٣/٣؛ مهذب الاحكام ٢٦٣/٨
[٤]. الحدائق الناضرة ٢٥٤/٩
[٥]. اللمعة الدمشقية/ ٣٦
[٦]. المقاصد العلية (الحاشية الاولىٰ على الألفية) / ٦١٦
[٧]. ذخيرة المعاد/ ٣٦٠.