بعضى گفته‌اند: بايد پيش كسى كه نزد او قذف كرده و نيز پيش حاكمى كه حد را بر او جارى كرده است، توبه كند و در صورت عدم امكان بايد نزد جمعى از مردم اظهار توبه نمايد. [١] برخى، آشكارا بودن توبه را شرط قبول آن دانسته‌اند؛ نزد مردم باشد يا حاكم؛ اما اظهار توبه و ندامت نزد حاكم يا كسى كه نزد او قذف كرده را شرط تحقق و قبول توبه ندانسته‌اند. [٢]

آيا علاوه بر توبه، اصلاح عمل نيز شرط است يا نه‌؟ مسئله محل اختلاف است. [٣]بنابر قول نخست، در تحقق بخش اصلاح عمل اختلاف است. برخى گفته‌اند: استمرار و بقا بر توبه هرچند در ساعتى، تحقق بخش اصلاح عمل است. [٤] بعضى علاوه بر توبه، به جا آوردن عمل صالح، هرچند اندك، پس از توبه را شرط پذيرش توبۀ قاذف دانسته‌اند. [٥] برخى نزاع در مسئله را لفظى دانسته و گفته‌اند: استمرار بر توبه شرط پذيرش شهادت است و اين استمرار در تحقق اصلاح عمل نيز كفايت مى‌كند. [٦]

قذف زوجۀ كر و لال، موجب حرمت ابدى آن زن بر مرد مى‌شود. [٧]

[١]. مسالك الافهام ٤٢٤/١٤-٤٢٥؛ جواهر الكلام ٤٠٢/٤١؛ نور/ ٤ و ١٣

[٢]. مسالك الافهام ٤٢٤/١٤-٤٢٥؛ جواهر الكلام ٤٠٢/٤١؛ نور/ ٤ و ١٣

[٣]. جواهر الكلام ٤٠٢/٤١-٤٠٣

[٤]. جواهر الكلام ٤٠٢/٤١-٤٠٣

[٥].٤٠٣-٤٠٤

[٦].٤٠٤-٤٠٥

[٧]. الروضة البهية ١٦٧/٩ - ١٦٨؛ مسالك الافهام ٤٢٦/١٤-٤٢٧؛ جواهر الكلام ٤٠٥/٤١-٤٠٦

[٨]. كتاب السرائر ٣ / ٥١٧؛ مسالك الافهام ٤٢٨/١٤؛ جواهر الكلام ٤١ / ٤٠٦

[٩]. جواهر الكلام ٤٠٦/٤١

[١٠]. المقنعة/ ٧٩٣؛ المبسوط ١٦/٨؛ مسالك الافهام ٤٢٩/١٤-٤٣٠؛ جواهر الكلام ٤٠٦/٤١-٤٠٧

[١١]. مسالك الافهام ٤٣٢/١٤

[١٢]. جواهر الكلام ٤٠٩/٤١-٤١٢

[١٣]. مسالك الافهام ٤٤٣/١٤-٤٤٤؛ جواهر الكلام ٤٢٠/٤١-٤٢٢

[١٤]. جواهر الكلام ٢٤/٣٠ و ٦٥/٣٤

[١٥].٧٩/٣٤-٨٠

[١٦]. الروضة البهية ١٨٨/٩ ؛ جواهر الكلام ٤٣٠/٤١

[١٧]. جواهر الكلام ٤١٣/٤١-٤١٤

[١٨].٤١٤-٤١٥

[١٩]. ٤١٥-٤١٧

[٢٠]. ارشاد الاذهان ١٧٧/٢؛ الروضة البهية ١٨٠/٩

[٢١]. جواهر الكلام ٤١ / ٤١٨

[٢٢].٤١٨-٤١٩

[٢٣].٤٠٨

[٢٤].٤١٩-٤٢٠

[٢٥].٤٢٠

[٢٦]. غاية المرام ٣٣٤/٤؛ جواهر الكلام ٤٢٧/٤١؛ تكملة منهاج الصالحين/ ٤٢

[٢٧]. مسالك الافهام ٤٤٧/١٤-٤٤٨؛ جواهر الكلام ٤٢٥/٤١ - ٤٢٦

[٢٨]. المبسوط ٢١٦/٨؛ الدروس الشرعية ٩٤/٢

[٢٩]. جواهر الكلام ٤٢٩/٤١-٤٣٠

[٣٠]. كشف اللثام ٥٣٧/١٠؛ جواهر الكلام ٤٣٠/٤١

[٣١]. جواهر الكلام ٤٢٨/٤١ و ٤٣١

[٣٢].٤٢٣ - ٤٢٤

[٣٣]. المبسوط ١٧٩/٨؛ غنية النزوع/ ٤٤٠؛ كتاب السرائر ١١٦/٢؛ اصباح الشيعة/ ٥٢٩؛ تلخيص المرام/ ٣١٠؛ المقتصر/ ٣٨٨؛ مسالك الافهام ١٧٣/١٤؛ جواهر الكلام ٣٧/٤١-٣٩