فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٤٢ - قاعد١٧٢٨ كُلُّ مَن نَوى١٦٤٨ إقامَةَ عَشرَةِ ايّامٍ و صلّى١٦٤٨ تماماً يَبقى١٦٤٨ على التمام
٢. كسى كه به اقتضاى شغلش زياد وارد حرم و مكه شده و از آن خارج مىشود. [١]
٣. به قول مشهور، مسلمانى كه براى جنگ وارد حرم مىشود. [٢]
٤. بنابر تصريح برخى، بردگان. [٣]
مدرك قاعده: بر مفاد قاعده به روايات و اجماع استناد شده است. [٤]
قاعدۀ كُلُّ من نوى...
قاعدۀ كُلُّ مَن نَوىٰ إقامَةَ عَشرَةِ ايّامٍ و صلّىئتماماً يَبقىٰ على التمام: از قواعد فقهى.
قاعدۀ ياد شده عبارت است از وجوب تمام خواندن نماز بر مسافرى كه قصد ماندن ده روز در يك مكان را كرده و پس از خواندن يك نماز چهار ركعتى از قصد خود برگشته است. به آن در باب صلات استناد كردهاند.
مفاد قاعده: از اسباب تمام خواندن نماز در سفر، قصد اقامت ده روز در يك مكان است؛ ليكن چنانچه پس از قصد اقامت ده روز، از قصدش برگردد و بخواهد كمتر از ده روز در آنجا بماند، در صورتى كه يك نماز چهار ركعتى، مانند نماز ظهر را قبل از عدول از قصدش، خوانده باشد، تا زمانى كه در آن مكان حضور دارد، بايد همۀ نمازهاى خود را تمام بخواند و روزۀ واجبش را نيز بگيرد؛ اما اگر قبل از خواندن نماز چهار ركعتى از قصد خود برگردد، نمازهايش قصر خواهد بود و روزهاش نيز صحيح نمىباشد. [٥]
مستند قاعده: بر حجّيت و اعتبار قاعده به بعضى روايات استناد كردهاند.
ضمن آنكه مفاد قاعده محل اتفاق فقها است. [٦]
[١]. مائة قاعدة فقهية/ ٢٢٢؛ مستقصى مدارك القواعد/ ٢٤٥
[٢]. مستند الشيعة ٣٢٥/١٣؛ جواهر الكلام ٤٣٧/١٨-٤٤٠
[٣]. مستند الشيعة ٣٢٦/١٣
[٤]. مستند الشيعة ٣٢٦/١٣
[٥]. مدارك الاحكام ٣٨٤/٧
[٦]. مدارك الاحكام ٣٨٤/٧
[٧]. الحدائق الناضرة ١٢٥/١٥
[٨]. جواهر الكلام ١١٨/١٨؛ موسوعة الخوئى ١٨٠/٢٨؛ مائة قاعدة فقهية/ ٢٢٢؛ وسائل الشيعة ٣٣١/١١-٣٣٢.
[٩]. رسائل الشهيد الثانى ٣٢٠/١؛ جواهر الكلام ١٤ / ٣٧٠
[١٠]. رسائل الشهيد الثانى ٣١٣/١-٣١٤؛ وسائل الشيعة ٥٠٨/٨-٥٠٩).