مى‌تواند به او رجوع كند و آنچه را پرداخت كرده است از او بگيرد؟ فقها با استناد به قاعدۀ احترام گفته‌اند: مى‌تواند رجوع كند و به اندازۀ آنچه پرداخت كرده است از او بگيرد، مگر آنكه معلوم شود پرداخت كننده قصد پرداخت رايگان داشته است. [١]

اجاره: چنانچه كسى از ديگرى بخواهد براى او كارى انجام دهد و او آن كار را انجام دهد، در صورتى كه طرف قصد انجام دادن رايگان را نداشته باشد و كار نيز كارى باشد كه براى آن مزد مى‌پردازند، فقها به استناد قاعدۀ احترام گفته‌اند: درخواست كننده بايد اجرت و مزد كار را به او بپردازد. [٢]

قاعدۀ احترام و ديگر قواعد فقهى:

قاعدۀ احترام به عنوان مدرك و سند براى اعتبار بخشيدن برخى ديگر از قواعد فقهى به كار گرفته شده است، مانند قاعدۀ مايضمن بصحيحۀ يضمن بفاسده [٣] و قاعدۀ على اليد [٤] كه يكى از مستندات آن قاعدۀ احترام است.

مدرك قاعده: بر اعتبار و حجّيت قاعده به روايات، سيره متشرعه، اجماع و بناى عقلا استناد و استدلال شده است. [٥]

←احترام)

قاعدۀ احتياط

← اصل احتياط

قاعدۀ احسان

قاعدۀ احسان: از قواعد فقهى.

از قواعد مشهور فقه قاعده احسان است.

[١]. بلغة الفقيه ٧٩/١؛ مائة قاعدة فقهيه/ ٢٤

[٢]. القواعد الفقهية (مكارم) ٢١٨/٢؛ مصباح الفقاهة ٩١/٣-٩٢؛ بلغة الفقيه ٧٩/١-٨٠؛ بحوث فى الفقه (الاجارة) / ٩٥-٩٦؛ مستمسك العروة ١٢ / ٢٣٩؛ موسوعة الخوئى ٣٩٣/٣٠ و ٤٨٣؛ كتاب البيع (امام خمينى) ٤١٧/١-٤١٨؛ مهذب الاحكام ١٩ / ١٧٦

[٣]. بحوث فى الفقه (الاجارة) / ٩٦

[٤]. مائة قاعدة فقهية/ ٢٤ و ٢٦؛ بلغة الفقيه ٨٠/١؛ العروة الوثقىٰ ١١٢/٥؛ كتاب البيع (امام خمينى) ١ / ٤١٩؛ كتاب البيع (اراكى) ١٧٦/١؛ القواعد الفقهية (مكارم) ٢١٨/٢

[٥]. فقه الشيعة (الاجارة) / ٨٥٩؛ القواعد الفقهية (مكارم) ٢١٨/٢

[٦]. بلغة الفقيه ٧٩/١؛ القواعد الفقهية (مكارم) ٢١٨/٢

[٧]. العروة الوثقىٰ ١٧٦/٤-١٧٧

[٨].١١٢/٥

[٩]. القواعد الفقهية (مكارم) ٢٣٤/٢؛ بلغة الفقيه ٧٨/١؛ القواعد الفقهية (بجنوردى) ١٠٣/٢ و ١٠٦

[١٠]. القواعد الفقهية (مكارم) ٢٣٤/٢

[١١]. مائة قاعدة فقهية/ ٢٤-٢٥؛ قواعد فقه (محقق داماد) / ٢١٣.