مستند قاعده: بر حجيت و اعتبار قاعده، به رواياتى كه در ابواب مختلف قهى وارد شده است، مانند رواياتى با اين مفاد كه كسى كه بدون علم فتوا دهد، گناه كسانى كه به اين فتوا عمل مى‌كنند در پرونده او نوشته مى‌شود [١] و نيز دليل عقل كه اغراى به جهل را قبيح مى‌داند، استناد كرده‌اند. برخى، اغراى به جهل را به خودى خود قبيح ندانسته و گفته‌اند:

اغراى به جهل در صورتى كه مصداق عنوان ظلم باشد قبيح است و آن هنگامى است كه اغراى به جهل موجب از بين رفتن غرض يا فروافتادن فريب خورده در مفسده و زيان شود. [٢]

قاعدۀ حُرمةُ حيوانِ البحر...

قاعدۀ حُرمةُ حيوانِ البَحرِ الاّ السَّمَك: از قواعد فقهى.

قاعدۀ ياد شده عبارت است از حرام بودن هر حيوان دريايى جز ماهى. از آن در باب صلات و اطعمه و اشربه سخن گفته‌اند.

مفاد قاعده: خوردن گوشت انواع جانوران دريايى جز ماهى حرام است.

ماهى نيز بنابر قول مشهور، تنها نوع پولك دار آن حلال است. در حلّيت و حرمت برخى انواع ماهى‌هاى بى‌پولك اختلاف شده است [٣]← ماهى).

برخى، خزّ (←خزّ) را بنابر اينكه از جانوران دريايى باشد، از قاعدۀ ياد شده استثنا كرده و قائل به حليت آن، در صورت نداشتن دندان نيش شده‌اند. [٤]

مدرك قاعده: قاعدۀ ياد شده مورد اتفاق و اجماع همۀ فقها است. [٥]

[١]. انوار الفقاهة (التجارة) (مكارم) / ٨٧

[٢]. كتاب المكاسب ٧٣/١-٧٤

[٣]. انوار الفقاهة (التجارة) (مكارم) / ٨٧؛ مهذب الاحكام ٤٨٨/١

[٤]. كتاب المكاسب ٧٣/١-٧٤؛ العروة الوثقىٰ ١٨٦/١؛ المواهب / ٢٠٧

[٥]. مفاتيح الاصول / ٣١

[٦]. مطارح الانظار/ ٤٨

[٧]. مجمع الافكار ٥ / ١١٣

[٨]. موسوعة الخوئى ٢٩٥/١

[٩]. ذخيرة العقبىٰ ١٧٥/١-١٧٦

[١٠]. موسوعة الخوئى ٣٠٧/٣؛ العمل الابقىٰ ٤٥٣/١

[١١]. كتاب المكاسب ٧٣/١-٧٤

[١٢]. وسائل الشيعة ٢٠/٢٧؛ كتاب المكاسب ٧٣/١-٧٤

[١٣]. حاشية كتاب المكاسب (اصفهانى) ٤٤/٢.

[١٤]. النهاية/ ٥٧٦؛ كتاب السرائر ٩٨/٣-٩٩؛ مجمع الفائدة ١٨٧/١١

[١٥]. مجمع الفائدة ٨٢/٢؛ الحدائق الناضرة ٦٦/٧-٦٧؛ جواهر الكلام ٩٣/٨ - ٩٤

[١٦]. كتاب السرائر ٩٩/٣؛ غنائم الايام ٢ / ٣١٥.