فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٣٢٩ - قاعد١٧٢٨ كُلُّ كافِرٍ نَجِس
قاعده كُل شَىءٍ لَكَ حَلالٌ حَتىٰ تَعلَم الحَرامَ بِعَينِه
← قاعده حلّيت
قاعده كُل شَىءٍ لَكَ طاهرٌ حَتىٰ تَعلَمَ أنهُ قَذِر
← قاعده طهارت
قاعده كُل شَىءٍ لَكَ مُطلقٌ حَتىٰ يَرِد فيه النَهى
← قاعده حلّيت
قاعدۀ كل عضو يقتص منه...
قاعدۀ كُلُّ عُضوٍ يُقتَص مِنهُ مَعَ وُجُودِه تُؤخَذ الدّيَةُ مَعَ فَقدِه: از قواعد فقهى.
قاعدۀ ياد شده عبارت است از اينكه هر عضوى كه در صورت وجودش، قصاص بر آن جارى مىگردد، در صورت فقدان آن، ديه گرفته مىشود. از آن در باب قصاص سخن گفتهاند.
مفاد قاعده: چنانچه كسى جنايتى بر عضوى از اعضاى ديگرى وارد كند، مانند آنكه دست او را قطع نمايد، قصاص بر همان عضو از جانى ثابت مىشود؛ ليكن اگر وى فاقد آن عضو باشد، از وى ديه دريافت مىگردد. به عنوان نمونه، اگر فاقد انگشت، انگشت كسى را قطع كند، از وى ديه گرفته مىشود و اگر دارندۀ يك انگشت، دو انگشت كسى را قطع كند، يك انگشت او قصاص و در مقابل انگشت ديگر از او ديه گرفته مىشود. [١]
مدرك قاعده: بر حجّيت و اعتبار قاعده به پايمال نشدن حق مسلمان و شمول اطلاق ادلۀ ديه بر اين موارد و نيز اجماع استدلال كردهاند. [٢]
قاعدۀ كُل كافِرٍ نَجِس
قاعدۀ كُل كافِرٍ نَجِس: از قواعد فقهى.
قاعدۀ ياد شده عبارت است از عموميت نجاست، نسبت به هر نوع كافر.
در برخى كتب قواعد فقهى از جملۀ ياد شده به عنوان قاعده تعبير شده است. در بابهاى طهارت و اطعمه و اشربه نيز از كلّيت نجاست كفار سخن گفتهاند.
مفاد قاعده: كافر در تعريف كلى عبارت است از كسى كه منكر خدا يا وحدانيت او يا نبوت انبيا عليهم السلام يا نبوت حضرت محمد صلّى اللّٰه عليه و آله
[١]. جواهر الكلام ٣٩٦/٤٢-٣٩٧؛ مبانى تكملة المنهاج ١٧٣/٢-١٧٤؛ مسالك الافهام ٢٩٢/١٥
[٢]. جواهر الكلام ٣٩٦/٤٢؛ مبانى تكملة المنهاج ١٧٤/٢؛ مائة قاعدة فقهية/ ٢٠١-٢٠٢.