فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٣٩ - قاعد١٧٢٨ تَبَعيَّةُ الوَلَد للاُمّ فى المِلك
مستند قاعده: بر اعتبار قاعدۀ ياد شده به روايات اشاره شده در آغاز، استناد كردهاند.
(←نيّت)
قاعدۀ تَبَعيةُ الوَلَد لأشرَفِ الأبوين
قاعدۀ تَبَعيةُ الوَلَد لأشرَفِ الأبَوَين: از قواعد فقهى.
به آن در برخى ابواب، همچون نكاح و ديات استناد كردهاند.
مفاد قاعده: هرگاه يكى از والدين مسلمان و ديگرى كافر يا يكى آزاد و ديگرى برده باشد، به آن كه مسلمان يا آزاد است اشرف الابوين گويند. فرزند نابالغ در اسلام و كفر و نيز حرّيت و بندگى تابع اشرف ابوين است. بنابر اين، چنانچه يكى از پدر و مادر، مسلمان يا آزاد باشد، فرزند نابالغ به ترتيب، محكوم به اسلام و آزاد بودن خواهد بود [١]← تبعيت).
مستند قاعده: بر اعتبار قاعده به روايات و نيز اجماع تمسك كردهاند. [٢]
قاعدۀ تَبَعيةُ الولد للاُمّ فى المِلك
قاعدۀ تَبَعيةُ الوَلَد للاُمّ فى المِلك: از قواعد فقهى.
قاعدۀ فوق عبارت است از تبعيت فرزند از مادر خود در ملكيت. از آن در بابهايى نظير تجارت، وقف و نكاح سخن گفتهاند.
مفاد قاعده: در حيوانات، فرزند در ملكيت، تابع مادر خويش است. بنابر اين، كسى كه مالك حيوانى است، مالك بچههاى آن حيوان نيز مىباشد. [٣]همچنين در كنيز، فرزند او برده محسوب مىگردد و ملك مالك كنيز است، مگر اينكه كنيز با انسانى آزاد ازدواج كند، كه فرزند او، آزاد محسوب مىشود و ملك كسى نيست. نيز اگر بردهاى با كنيزى ازدواج كند و مالك آن دو، دو نفر باشند،
[١]. وسائل الشيعة ٤٦/١
[٢]. القواعد و الفوائد ١ / ٧٤
[٣]. وسائل الشيعة ٤٦/١-٤٩
[٤]. التحفة السنية / ٧٢
[٥].٧٤
[٦]. القواعد و الفوائد ٧٥/١-٨١
[٧].٨٥
[٨].١٠٠ - ١٠٢
[٩].١٠٧
[١٠].١٢٢-١٢٣.
[١١]. كنز الفوائد ٣٨٩/٢؛ جواهر الكلام ٢٦٨/٤١؛ موسوعة الخوئى ٢١١/٤
[١٢]. مهذب الاحكام ٢١٩/١١.