فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٧١٠ - قيام
ليكن معروف، زيادى عمدى يا سهوى را نيز در مفهوم اخلال گنجانده و آن را مبطل دانستهاند.
بنابر قول دوم، برخى گفتهاند: تصوير زياده در قيام ركنى كه مبطل نماز است، تنها با زيادى تكبيرة الاحرام و ركوع متصور است. در اين صورت، منشأ بطلان نماز زياد كردن تكبيرة الاحرام و ركوع خواهد بود، نه قيام. [١]
قيام در حال قرائت و قيام پس از ركوع، قيامهاى غير ركنىاند كه تنها ترك عمدى آنها موجب بطلان نماز خواهد شد.
قيام در حال قنوت مستحب است؛ بدين معنا كه با ترك قنوت - كه مستحب مىباشد - مىتوان آن را نيز ترك كرد، نه اينكه بتوان قنوت را نشسته خواند. بنابر اين، قيام در حال قنوت، واجب شرطى است، همچون طهارت در نماز مستحب كه شرط صحّت آن مىباشد (←قنوت).
شرايط: اين امور، در حال اختيار در قيام معتبر است:
١). انتصاب (راست بودن كمر): بنابر اين، چنانچه كمر در حال قيام راست نباشد؛ به گونهاى كه عرفاً قيام بر آن صدق نكند، قيام محقق نشده است.
٢. استقرار: مكان نمازگزار در حال قيام بايد استقرار داشته باشد و ايستادن بر مكان متحرك يا راه رفتن و يا حركت داشتن بدن در حال قيام موجب بطلان نماز است. [٢]
٣. استقلال: نمازگزار در حال قيام نبايد بر چيزى تكيه كند. اعتبار استقلال در حال قيام مشهور ميان فقها است. [٣]برخى تكيه دادن را مكروه دانستهاند. [٤]
٤. اعتماد بر هر دو پا: در حال قيام، ايستادن بر يك پا جايز نيست و موجب بطلان نماز مىشود و بنابر قول مشهور، بايد تكيه بر هر دو پا باشد. [٥] آيا واجب است بر همۀ كف پا بايستد يا ايستادن بر پاشنه يا بن انگشتان نيز كفايت مىكند؟ مسئله اختلافى است. [٦]
در حال قيام نبايد ميان پاها به حدى فاصله باشد كه مخلّ به صدق قيام گردد.
به قول مشهور، فاصله اندك اشكال ندارد. [٧] برخى فاصله بيش از يك وجب را جايز ندانستهاند. [٨]