فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٣٩ - قربانى
روز سوم را به پس از كوچ از منىٰ موكول كند [١] و اگر روز ترويه روزه نگيرد، پس از بازگشت از منىٰ بايد سه روز روزه بگيرد. [٢]
سه روز روزه بايد در ماه ذيحجه گرفته شود و گرفتن روزه در غير ماه ذيحجه صحيح نيست. [٣]
آيا گرفتن سه روز روزه، از اول ماه ذيحجه پس از احرام بستن براى عمره يا حج تمتع - بنابر اختلاف ديدگاهها - جايز است يا قبل از روز هفتم جايز نيست؟ مسئله محل اختلاف است. قول نخست، مشهور است. [٤]
چنانچه در ماه ذيحجه روزه نگيرد، قربانى كردن در سال آينده بر حاجى متعيّن خواهد شد. در اينكه علاوه بر آن، كفاره (قربانى كردن يك گوسفند) نيز بر او واجب مىشود يا نه، اختلاف است. [٥]
اگر پس از گرفتن سه روز روزه پيش از اتمام ماه ذيحجه، به قربانى دست يافت، قربانى بر او واجب نخواهد شد؛ هرچند افضل است. [٦]
پس از گرفتن سه روز روزه در ماه ذيحجه، باقى ماندۀ آن، يعنى هفت روز را پس از رسيدن به وطن مىگيرد. [٧]
در هفت روز روزه در وطن، بنابر مشهور، موالات و پى درپى بودن شرط نيست و مىتواند روزهها را با فاصله بگيرد [٨] و چنانچه پس از حج به وطن بازنگردد و در مكه اقامت گزيند، بايد به اندازۀ مدت زمان رسيدن به وطن صبر كند، سپس روزه بگيرد، به شرط آنكه زمان آن افزون بر يك ماه نباشد، كه در اين صورت، پس از سپرى شدن يك ماه، هفت روز روزه مىگيرد. [٩] برخى قدما گفتهاند: به اندازۀ زمان رسيدن به وطن بايد صبر كند؛ هرچند بيش از يك ماه باشد. [١٠]
چنانچه حاجى با توانايى و تمكّن از روزه گرفتن، پيش از گرفتن سه روز روزه بميرد، ولىّ او بايد سه روز را از طرف او بگيرد. آيا حكم هفت روز ديگر هم همين است يا نه؟ مسئله اختلافى است. اكثر متأخران قائل به قول دوماند. [١١]
حاجى اى كه قربانى كردن بر او واجب است، اگر قبل از قربانى كردن بميرد، قربانى از اصل تركه او برداشته و ذبح مىشود. [١٢]