فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٤٧ - قاعد١٧٢٨ تحذير
مستند قاعده: بر اعتبار قاعدۀ تحالف به روايت «البيّنة عَلَى المُدَّعى وَ اليمينُ عَلَىٰ مَن اُدُّعىَ عَلَيه»[١] كه در مقام مرافعه، وظيفه مدعى را اقامۀ بيّنه و وظيفۀ منكر را قسم خوردن بيان نموده، استناد كردهاند. بنابر اين، در مواردى كه دو طرف مدّعى و منكراند، هر دو طرف بايد بيّنه اقامه كنند و در صورت نداشتن بيّنه بايد قسم بخورند.
قاعدۀ تحجير
قاعدۀ تحجير: از قواعد فقهى.
قاعدۀ تحجير عبارت است از اينكه شخصى كه به قصد احيا زمينى باير را سنگ چينى كرده يا دور آن سيم خاردار كشيده و يا براى دستيابى به معدن گودبردارى كرده است، نسبت به احيا و تملّك آن زمين يا معدن، داراى حق اولويت است و ديگرى نمىتواند مزاحم او شود و به احيا و تملّك آن اقدام كند. [٢]
مدرك قاعده: بر قاعدۀ تحجير به روايات وارد شده در باب احياء موات و همچنين اجماع استناد و استدلال شده است. [٣]
←تحجير)
قاعدۀ تحذير
قاعدۀ تحذير: از قواعد فقهى.
قاعدۀ ياد شده به اجمال عبارت است از رفع مسئوليت در صورت هشدار لازم و كافى. [٤] مفاد قاعده از جملۀ «قَد اَعذَرَ مَن حَذَّرَ؛ هشدار دهنده معذور است» كه حديثى منقول از امير مؤمنان، على عليه السّلام مىباشد، گرفته شده است. [٥]
[١]. تذكرة الفقهاء ٨١/١٢؛ الروضة البهية ٥٣٩/٣ - ٥٤٠؛ جواهر الكلام ٣٤٢/٢٧
[٢]. تذكرة الفقهاء ٨٣/١٢؛ حاشية شرائع الاسلام/ ٣٤٩؛ موسوعة الخوئى ٤٢٥/٣٠
[٣]. الروضة البهية ٥٣٩/٣-٥٤٠؛ جواهر الكلام ٤٠٣/٤٠-٤٠٦؛ العروة الوثقىٰ [(تكملة] (١٢٥/٣
[٤]. حاشية شرائع الاسلام/ ٣٥٠
[٥]. تذكرة الفقهاء ٨٧/١٢؛ جواهر الكلام ٤٤٠/٣٧
[٦]. مسالك الافهام ٢٣٢/٥؛ جواهرالكلام ٣٤٢/٢٧
[٧]. الدروس الشرعية ٤٠٦/٣؛ الروضة البهية ٤ / ٩٣
[٨]. قواعد الاحكام ١٢٨/٢
[٩]. جامع المقاصد ١٧٣/٨-١٧٤
[١٠]. جواهر الكلام ٤٠٢/٤٠-٤٠٣
[١١]. وسائل الشيعة ٢٧ / ٢٣٣.
[١٢]. قواعد فقه (محقق داماد) ٢٦٧/١
[١٣]. مائة قاعدة فقهية/ ٨٩).