اين قسم نيز در حكم، به قمار ملحق و شرط بندى در بازى به هر شكلى حرام دانسته شده است، مگر مواردى كه استثنا شده است، مانند مسابقه تيراندازى و اسب دوانى (←سبق) (←رمايه). به تصريح برخى، اختلافى درحرمت اين قسم نيست؛ [١] ليكن بعضى در حرمت آن اشكال كرده‌اند؛ هرچند گرفتن مال شرط شده را براى برنده حرام دانسته‌اند. [٢]

٤. بازى (مسابقه) بدون شرط بندى و بدون آلات قمار، مانند مسابقۀ پريدن يا پرتاب سنگ يا كشتى بدون شرط بندى.

حرمت اين قسم به اشهر، [٣] بلكه ظاهر مذهب [٤](اجماع) نسبت داده شده است؛ ليكن جمعى قائل به جواز آن شده‌اند [٥]← مسابقه).

حكم وضعى: مالى كه از راه قمار به دست مى‌آيد، از ملك مالك آن خارج و به ملك برنده منتقل نمى‌شود و تصرف در آن براى برنده حرام است و بايد آن را به مالكش بازگرداند؛ خواه مال از يكى از دو طرف باشد يا از فردى سوم. چنانچه عين مال شرط شده در قمار از بين رفته باشد، تصرف كننده ضامن خواهدبود و بايد مثل يا قيمت آن را به مالكش بپردازد. در ثبوت ضمان، تفاوتى ميان بالغ بودن فرد برنده و بالغ نبودن وى نيست. [٦]

آلات قمار: ساختن، نگه داشتن و هرگونه كسب با آلات قمار حرام و باطل است و از بين بردن شكل ظاهرى آن، واجب مى‌باشد (←آلات قمار).

[١]. مجمع البحرين، واژۀ «قمر»

[٢]. لسان العرب و تاج العروس، واژۀ «قمر»

[٣]. القاموس المحيط، واژۀ «قمر»

[٤]. جامع المقاصد ٢٤/٤؛ جواهر الكلام ١٠٩/٢٢

[٥]. هداية الطالب ٩٥/١

[٦]. كتاب المكاسب ٣٨٢/١

[٧]. تذكرة الفقهاء ١٤١/١٢؛ روضة المتقين ١١٠/٦ و ٢٧٠/٩ ؛ جواهر الكلام ٤٥/٤١؛ المكاسب المحرمة (امام خمينى) ٤٤/٢

[٨]. مائده/ ٩٠

[٩]. جامع المقاصد ٢٤/٤؛ مسالك الافهام ١٢٩/٣؛ كتاب المكاسب ٣٧٢/١

[١٠]. المبسوط ٢٢١/٨؛ شرائع الاسلام ٩١٢/٤ - ٩١٣؛ قواعد الاحكام ٤٩٤/٣؛ الدروس الشرعية ٢ / ١٢٦؛ جامع المقاصد ٢٤/٤؛ كتاب المكاسب ١ / ٣٧٢-٣٧٥؛ منهاج الصالحين (سيدمحسن حكيم) ٢ / ١١

[١١]. جامع المدارك ٢٧/٣-٢٨

[١٢]. مستند الشيعة ١٠٥/١٤-١٠٦

[١٣]. كتاب المكاسب ٣٧٥/١

[١٤]. جواهر الكلام ٢٢ / ١٠٩-١١٠

[١٥]. رياض المسائل ٤٠٧/٩-٤٠٨

[١٦]. جامع المقاصد ٣٢٦/٨

[١٧].٣٢٦-٣٢٧؛ مجمع الفائدة ١٦٧/١٠-١٦٨؛ منهاج الصالحين (سيد محسن حكيم) ١١/٢؛ جامع المدارك ٣٠/٣

[١٨]. جامع المقاصد ٢٤/٤؛ جواهر الكلام ٢٢ / ١١٠.