فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥٢٧ - قرائت
قرائت دو سوره در يك ركعت: در اينكه قرائت دو سوره در يك ركعت از نماز واجب، حرام است يا مكروه، اختلاف است. از برخى قائلان به حرمت، بطلان نماز نيز نقل شده است. [١] قول به حرمت به معروف و مشهور قدما و قول به كراهت به مشهور متأخران نسبت داده شده است. [٢] البته سورههاى ضحىٰ با الم نشرح و فيل با ايلاف يك سوره به شمار مىروند و به قول مشهور، خواندن يكى از آن دو در يك ركعت كفايت نمىكند. [٣]
قرائت دو سوره در يك ركعت از نمازهاى مستحب جايز است؛ [٤]چنان كه در نماز آيات نيز جايز مىباشد (←نماز آيات).
عدول از سوره به سورهاى ديگر:
عدول از سوره به سورهاى ديگر در نماز واجب تا پيش از رسيدن به نصف، به قول مشهور جايز است و پس از گذشتن از نصف جايز نيست، [٥] مگر در حال ضرورت و عذر، مانند فراموش كردن بخشى از سوره يا تنگ بودن وقت براى اتمام سوره و يا وارد آمدن زيان و مانند آن كه عدول مطلقا جايز است. [٦]
آيا عدول پس از رسيدن به نصف و پيش از گذشتن از آن جايز است يا نه؛ بدين معنا كه شرط جواز عدول، نرسيدن به نصف است يا نگذشتن از آن، مسئله محل اختلاف است. [٧]
به قول مشهور، عدول از سورۀ توحيد و جحد مطلقا، حتى پيش از رسيدن به نصف جايز نيست، [٨] مگر به سورۀ جمعه و منافقين در نماز روز جمعه. [٩]در اينكه عدول به سورۀ جمعه و منافقين مطلقا جايز است، حتى اگر از نصف گذشته باشد يا نه، اختلاف است. [١٠]
آيا مورد عدول، به نماز ظهر و جمعۀ روز جمعه اختصاص دارد يا شامل نماز عصر روز جمعه نيز مىشود يا تنها نماز جمعه را دربر مىگيرد، مسئله اختلافى است. اكثر قائل به قول نخستاند. [١١]
به تصريح برخى، همۀ احكامى كه در حمد گذشت، از وجوب آموختن و غير آن، بنابر قول وجوب سوره در نماز، در سوره نيز جارى است. [١٢]