فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ٥١٣ - قَذْف
اينان زناكاراند، چنانچه همۀ آنان با هم قاذف را براى اجراى حدّ نزد حاكم ببرند، يك حدّ جارى مىشود؛ اما اگر هر كدام جداگانه مطالبۀ اجراى حد كند، به نفع هر كدام، يك حد بر قاذف ثابت مىشود و چنانچه هر يك از آنان را جداگانه قذف كند، براى هر كدام، يك حد قذف بر قاذف ثابت مىشود. از برخى قدما نقل شده كه در صورت نخست، مطلقا يك حدّ ثابت است و در صورت دوم، چنانچه با هم نزد قاضى مطالبۀ اجراى حدّ قذف كنند، يك حدّ جارى مىشود و اگر جداى از هم مطالبه كنند، براى هر كدام، بر قاذف حدّى جداگانه ثابت مىشود. از برخى ديگر نقل شده كه چنانچه نام آن افراد را نَبَرد، يك حد ثابت مىشود؛ اما اگر نام تك تك آنان را برده باشد، به تعداد افراد مقذوف، حدّ ثابت مىشود. [١]
قذف زوجه: قذف زوجه توسط زوج، بدون بيّنه و بدون ادّعاى مشاهدۀ زنا، موجب ثبوت حدّ قذف است؛ ليكن اگر زوج به همسرش نسبت زنا دهد و مدّعى مشاهدۀ آن باشد و بيّنهاى نيز بر آن نداشته باشد، براى دفع حدّ قذف بايد همسرش را لعان (←لعان) كند. در صورت لعان، حدّ قذف بر زوج جارى نمىشود. [٢]
تكرار قذف زوجه پيش از لعان او و يا قبل از اجراى حدّ، موجب تكرار حدّ نخواهد شد؛ اما اگر حدّ جارى شود، سپس قذف تكرار گردد آيا حد تكرار مىشود يا نه؟ مسئله محل اختلاف است.
همچنين اگر بعد از لعان دوباره قذف تكرار شود. [٣]
راه ثبوت: قذف با شهادت دو مرد عادل و يا دو بار اقرار قاذف ثابت مىشود. البته در اقرار، وجود شرايط عام در پذيرش اقرار - همچون تكليف، آزاد بودن و اختيار - شرط است. شهادت زنان مطلقا در حدّ قذف پذيرفته نيست. [٤]
قاذف: در ثبوت حدّ قذف بر قذف كننده شرايط زير معتبر است و بدون آنها حدّ بر او جارى نمىشود:
١). بلوغ و عقل: بر كودك و ديوانه حدّ جارى نمىشود؛ اما اگر كودك به حدّ رشد و تميز رسيده باشد، تعزير مىشود. [٥]