فرهنگ فقه فارسي - موسسه دائرة المعارف الفقه الاسلامي - الصفحة ١٤٩ - قاعد١٧٢٨ تحقق المِلك بِنَفسِ العَقد
مدرك قاعده: بر اعتبار و حجيت قاعدۀ ياد شده به روايت مذكور [١] و قاعدۀ تسبيب (←قاعدۀ تسبيب) و بناى عقلا، [٢] استناد و استدلال شده است.
قاعدۀ تحريمُ كل ذى نابٍ و مِخلَب
قاعدۀ تحريمُ كل ذى نابٍ و مِخلَب: از قواعد فقهى.
مفاد قاعده: قاعدۀ ياد شده بر گرفته از روايتى و عبارت است از اينكه گوشت هر حيوانِ دارنده دندان نيش از درندگان، مانند ببر، شير، گرگ و شغال و هر صاحب چنگال از پرندگان، مانند عقاب، حرام است. [٣] از آن در باب اطعمه و اشربه سخن گفتهاند (←درنده) (←پرنده).
مدرك قاعده: مستند قاعده روايتى است با مضمون قاعده. [٤] ضمن آنكه مفاد قاعده مورد اجماع و اتفاق همه فقها است. [٥]
قاعدۀ تحسين و تقبيح عقلى
← قاعدۀ حُسن و قُبح عقلى
قاعدۀ تحقق المِلك بِنَفسِ العقد
قاعدۀ تحقق المِلك بِنَفسِ العَقد: از قواعد فقهى.
قاعدۀ ياد شده عبارت است از اينكه دو طرف معامله به مجرد عقد، مالك عوض مىشوند. به آن در باب تجارت استناد كردهاند. [٦]
مفاد قاعده: در عقود تمليكى همچون بيع، اجاره و صلح به مجرد تحقق عقد كه با گفتن ايجاب از يك طرف و قبول از طرف ديگر محقق مىشود، تمليك تحقق مىيابد و هر يك از دو طرف مالك عوض مىشود.
به عنوان مثال، در بيع، فروشنده با تحقق عقد، مالك ثمن و خريدار مالك كالا مىشود، و بنابر قول مشهور، نيازى به سپرى شدن مدت خيار (←خيار) نيست.
[١]. قواعد فقه (محقق داماد) ٢٣٥/٢
[٢]. وسائل الشيعة ٦٩/٢٩
[٣]. وسائل الشيعة ٦٩/٢٩
[٤]. النهاية/ ٧٥٥؛ المهذب ٢ / ٥١٥؛ المختصر النافع/ ٢٩٠
[٥]. قواعد الاحكام ٦٥٢/٣؛ الروضة البهية ١٢٠/١٠؛ مفتاح الكرامة ٣٠/٢١-٣١؛ جواهر الكلام ٦٨/٤٣
[٦]. الروضة البهية ١٢٠/١٠؛ مفتاح الكرامة ٣١/٢١؛ جواهرالكلام ٦٨/٤٣
[٧]. جواهر الكلام ٦٨/٤٣-٦٩
[٨]. قواعد فقه (محقق داماد) ٢٣٧/٢-٢٣٩.
[٩]. فقه الصادق ١٤٨/٢٤-١٤٩؛ التعليقات على شرح اللمعة (خوانسارى) / ١٨٨
[١٠]. وسائل الشيعة ١١٣/٢٤
[١١]. كشف اللثام ٢٥٥/٩ - ٢٥٦.