شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٥٨٠ - مقدار (رعد٨/ )
آوازۀ شكستن اين سنّت جاهلى را به گوش همگان در سراسر جزيرۀ عرب برساند.
(ج ٣٢٤/١٧.)
مقدار:(رعد٨/.)[*]
به معنى«اندازه»و آنچه بهوسيلۀ آنقدر و اندازۀ چيزى به دست مىآيد از قبيل شماره و پيمانه و جز آن[**]و جمع آن«مقادير»است.
اين آيه مىگويد:«...هر چيز در نزد خدا به مقدار و ميزان ثابت و معين است»وَ كُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدٰارٍرعد٨/.تا تصور نشود كه اين كم و زيادها بىحساب و بىدليل است،بلكه ساعت و ثانيه و لحظۀ آن حساب دارد،همان گونه كه اجزاى جنين و خون رحم،همه داراى حساب و كتاب است.
در آيات مختلفى از قرآن مجيد مىخوانيم كه هر چيزى محدود به حدّى است كه از آن حدّ تجاوز نمىكند،در سورۀ طلاق آيه ٣ مىفرمايد...قَدْ جَعَلَ اللّٰهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً.«خدا براى هر چيز مقدار و اندازهاى قرار داده است»و در سورۀ حجر،آيۀ ٢١ مىخوانيم:وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلاّٰ عِنْدَنٰا خَزٰائِنُهُ وَ مٰا نُنَزِّلُهُ إِلاّٰ بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ .«هر چيزى خزائنش نزد ماست و جز به مقدار معين آن را نازل نمىكنيم».
در آيات مورد بحث خوانديم:وَ كُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدٰارٍ.
اينها همه اشاره به آن است كه هيچچيز در اين عالم بىحساب نيست،حتّى موجوداتى را كه گاهى در جهان طبيعت،ما بىحساب و كتاب فرض مىكنيم همۀ آنها دقيقا حساب و كتاب دارند،چه ما بدانيم يا ندانيم و اصولا حكيم بودن خداوند،نيز مفهومى جز اين ندارد كه همه چيز در آفرينش او برنامه و حدّ و اندازه دارد.
آنچه از اسرار آفرينش،امروز بهوسيلۀ علوم دريافتهايم،اين حقيقت را كاملا تأكيد مىكند،مثلا خون انسان كه حياتىترين مادّۀ وجودى اوست و عهدهدار رساندن تمام مواد
[*]...وَ كُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدٰارٍ.
[**] فرهنگ فارسى عميد.