شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢٩٩ - غراب (مائده٣١/ )
مدارات شمس مىكند.(ج ٤٥/٢٥-٤٦.)
غربىّ:(قصص٤٤/.)[*]
اين آيه خطاب به پيامبر(ص)است و به بيان اين حقيقت مىپردازد كه آنچه دربارۀ موسى و فرعون با تمام ريزهكاريهاى دقيق آن بيان كرديم،خود دليلى است بر حقانيت قرآن تو،چرا كه تو در اين صحنهها هرگز حاضر نبودى و اين ماجراها را با چشم نديدى،بلكه اين لطف خدا بود كه اين آيات را براى هدايت مردم بر تو نازل كرد.مىگويد:«تو در جانب غربى نبودى هنگامى كه ما فرمان نبوت را به موسى داديم...».
توجه به اين نكته لازم است كه موسى(ع)در مسيرش از مدين بهسوى مصر كه از سرزمين سينا مىگذشت درست از سوى«شرق»به«غرب»حركت مىكرد و به عكس هنگامى كه بنى اسرائيل از مصر بهسوى شام آمدند و از سينا گذشتند از طرف غرب به شرق مىآمدند.و لذا بعضى از مفسران جملۀ«فَأَتْبَعُوهُمْ مُشْرِقِينَ»را در سورۀ شعراء آيۀ ٦٠ كه دربارۀ تعقيب فرعونيان از بنى اسرائيل سخن مىگويد اشاره به همين معنى دانسته بودند.
ضمنا كلمۀ«غربيّه»به معنى«جانب غرب»است كه در آيۀ ٣٥ سورۀ نور از آن نام برده شده است.(ج ٩٦/١٦.)
غراب:(مائده٣١/.)[**]
به ضمّ غين به معنى«زاغ يا كلاغ»است.اين واژه فقط يكبار در قرآن كريم آن هم در آيۀ مورد بحث بهكاررفتهاست و اين آيه به قسمتى از داستان هابيل و قابيل اشاره مىكند و به طورى كه از بعضى از روايات(به نقل از امام صادق(ع))استفاده مىشود هنگامى كه قابيل برادر خود(هابيل)را كشت او را در بيابان افكنده بود و نمىدانست چه كند!چيزى
[*]وَ مٰا كُنْتَ بِجٰانِبِ الْغَرْبِيِّ إِذْ قَضَيْنٰا إِلىٰ مُوسَى الْأَمْرَ...قصص٤٤/.
[**]فَبَعَثَ اللّٰهُ غُرٰاباً يَبْحَثُ فِي الْأَرْضِ لِيُرِيَهُ كَيْفَ يُوٰارِي سَوْأَةَ أَخِيهِ ...«سپس خداوند زاغى را فرستادكه در زمين جستجو مىكرد تا به او(به قابيل)نشان دهد چگونه جسد برادر خود را دفن كند...»مائده٣١/.