شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣٨٠ - يَغْتَب (حجرات١٢/ )
را به بار مىآورد.
آرى،با توجه به آيۀ مورد بحث(حجرات١٢/.)،آبروى برادر مسلمان همچون گوشت تن اوست و ريختن اين آبرو از طريق غيبت و افشاى اسرار پنهانى همچون خوردن گوشت تن اوست و تعبير به«مرده»براى آن است كه«غيبت»در غياب افراد صورت مىگيرد،كه همچون مردگان قادر بر دفاع از خويشتن نيستند.
و اين ناجوانمردانهترين ستمى است كه ممكن است انسان دربارۀ برادر خود روا دارد[*].
در آيۀ ١٤٨ سورۀ نساء مىخوانيم:
«خداوند دوست ندارد كسى با سخنان خود بديها را اظهار كند،مگر آن كسى كه مورد ستم واقع شده باشد...[**]» در اين آيه به بخشى از دستورهاى اخلاقى اسلام اشاره شده،زيرا همان گونه كه خداوند«ستار العيوب»است دوست ندارد كه افراد بشر پردهدرى كنند و عيوب مردم را فاش سازند و آبروى آنها را ببرند.بعلاوه مىدانيم هر انسانى معمولا نقاط ضعف پنهانى دارد كه اگر بنا شود اين عيوب اظهار شود يك روح بدبينى عجيب بر سراسر جامعه سايه مىافكند و همكارى آنها را با يكديگر مشكل مىسازد،بنابراين به خاطر استحكام پيوندهاى اجتماعى و هم به خاطر رعايت جهات انسانى،لازم است بدون در نظر گرفتن يك هدف صحيح پردهدرى نشود.
آيۀ مورد بحث(نساء١٤٨/.)از جمله آياتى است كه در بحث تحريم«غيبت»به آن استدلال شده است،ولى مفهوم آن منحصر به غيبت نيست و هر نوع بدگويى را شامل مىشود[***].
آخرين سخن دربارۀ غيبت اين كه قانون غيبت مانند هر قانون ديگر استثناهايى دارد،
[*]دربارۀ«علاج و درمان غيبت»رجوع شود به تفسير نمونه،جلد ٢٢،صفحه ١٩٣.
[**]لاٰ يُحِبُّ اللّٰهُ الْجَهْرَ بِالسُّوءِ مِنَ الْقَوْلِ إِلاّٰ مَنْ ظُلِمَ ...نساء١٤٨/.
[***] شرح مبسوطى دربارۀ غيبت با ذكر احاديث معتبر،زير عنوان:«غيبت از بزرگترين گناهان است»در جلد ٢٢ صفحۀ ١٨٨ تفسير نمونه آمده است براى كسب اطلاع بيشتر به آنجا رجوع فرماييد.