شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٤٠ - اقلعى (هود٤٤/ )
آيات خداوند كافر شدند زيانكارند»،چرا كه منبع اصلى و سرچشمۀ واقعى همه خيرات و بركات را رها كرده و در بيراههها سرگردان شدهاند،از كسى كه تمام كليدهاى آسمان و زمين به دست اوست روى برتافته و به سراغ موجودات ناتوانى رفتهاند كه مطلقا كارى از آنها ساخته نيست.
در حديثى از امير مؤمنان على(ع)آمده است كه از رسول خدا(ص)تفسير«مقاليد»را پرسيدم،فرمود[١]:«يا على!از كليدهاى بزرگى سؤال كردى،آن اين است كه هر صبح و شام ده بار اين جملهها را تكرار كنى:لا اله الّا اللّه و اللّه اكبر و سبحان اللّه و الحمد للّه...تا آخر حديث».
سپس افزود:«كسى كه هر صبح و شام ده بار اين كلمات را تكرار كند خداوند شش پاداش به او مىدهد كه يكى از آنها را اين مىشمارد كه خداوند او را از شيطان و لشكر شيطان حفظش مىكند تا سلطهاى بر او نداشته باشد»[٢].
ناگفته روشن است كه گفتن اين كلمات به صورت لقلقۀ زبان براى اينهمه پاداش كافى نيست،بلكه ايمان به محتوا و تخلق به آن نيز لازم است.
اين حديث ممكن است اشارۀ لطيفى به اسماء حسناى خداوند بوده باشد كه مبدأ حاكميت و مالكيت او بر عالم هستى است.(ج ٥٢٢/١٩ تا ٥٢٤،ج ٣٦٨/٢٠.)
قلع
اقلعى:(هود٤٤/.)[*]
در اصل از مادّۀ«قلع»(بر وزن شمع)به معنى«كندن چيزى»به طورى كه اثرى از آن بر جاى نماند و بنا به گفتۀ لسان التنزيل كلمۀ«اقلاع»به معنى«بازايستادن »است:اقلع عن
[١]يا على لقد سئلت عن عظيم المقاليد...
[٢] تفسير قرطبى،ج ٥٧١٩/٨ و تفسير ابو الفتوح رازى،ج ٤١٧/٩،ذيل آيۀ مورد بحث.
[*]وَ قِيلَ يٰا أَرْضُ ابْلَعِي مٰاءَكِ وَ يٰا سَمٰاءُ أَقْلِعِي ...هود٤٤/.