شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٢١٩ - عِلم (انبياء٧٤/ )
اين زمينه در جلد ١٢ تفسير نمونه،صفحه ١١٦ بحث شده است).
مقام علم،از مقام«شهيد»كه در اسلام والاترين مقام است بالاتر است،در حديثى از پيامبر اكرم(ص)مىخوانيم:
«عالم يك درجه از شهيد بالاتر است و شهيد يك درجه از عابد...و برترى عالم بر ساير مردم مانند برترى من بر كوچكترين آنهاست[١]».
در حديث ديگرى از امير مؤمنان على(ع)مىخوانيم:
«كسى كه مرگ او فرارسد در حالى كه در طلب علم است،ميان او و پيامبران يك درجه فاصله است[٢]».
در آيۀ ١٨ سورۀ آل عمران[*]،دانشمندان واقعى در رديف فرشتگان قرار گرفتهاند و اين خود امتياز دانشمندان را بر ديگران اعلام مىكند و نيز از آيه استفاده مىشود كه امتياز دانشمندان از اين نظر است كه در پرتو علم خود،به حقايق اطلاع يافته و به يگانگى خدا كه بزرگترين حقيقت است معترفند،مرحوم طبرسى در مجمع البيان ضمن تفسير آيۀ مورد بحث،از جابر بن عبد اللّه انصارى از پيامبر گرامى اسلام(ص)نقل مىكند كه فرمود:
«يك ساعت از زندگى دانشمندى كه بر بستر خود تكيه مىكند و در اندوختههاى علمى خود مىانديشد،بهتر از هفتاد سال عبادت عابد است[**]».(ج ٣٤٧/٢،ج ٤٥٩/١٣،ج ٤٤٣/٢٣.)
١ و ٢)مجمع البيان،ج ٢٥٣/٩.
[*]شَهِدَ اللّٰهُ أَنَّهُ لاٰ إِلٰهَ إِلاّٰ هُوَ وَ الْمَلاٰئِكَةُ وَ أُولُوا الْعِلْمِ قٰائِماً بِالْقِسْطِ...«خداوند(با ايجاد نظامواحد جهان هستى)گواهى مىدهد كه معبودى جز او نيست و فرشتگان و صاحبان دانش(هركدامبه گونهاى)گواهى مىدهند،در حالى كه(خداوند)قيام به عدالت(در عالم هستى)دارد...»آل عمران١٨/.
[**] ساعة من عالم يتَّكئ على فراشه ينظر فى علمه خيرٌ من عبادة العابد سبعين عاما.