شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٥٠ - عَرَض (نساء٩٤/ )
هنگام روى آوردن نعمتها آنچنان مغرور مىشوند كه بكلى بخشندۀ نعمتها را به دست فراموشى مىسپارد،نه تنها فراموشش مىكنند بلكه يك حالت بىاعتنايى و اعتراض و استكبار در برابر او به خود مىگيرند.(ج ٢٤٣/١٢-٢٤٤.)
عَرْض:(آل عمران١٣٣/.)[*]
بايد توجه داشت كه مراد از«عَرض»در آيۀ مورد بحث اصطلاح هندسى آنكه در مقابل«طول»است،نيست،بلكه به معنى لغوى آنكه «وسعت»است مىباشد،يعنى «بهشتى كه وسعت آن پهنۀ آسمانها و زمين است»اين واژه در آيۀ ٢١ سورۀ حديد نيز بهكاررفتهاست .(ج ٩١/٣-٩٢،ج ٣٦٠/٢٣.)
عَرَض:(نساء٩٤/.)[**]
بر وزن«مرض»به معنى چيزى است كه ثبات و پايدارى ندارد و به عبارت ديگر موجود عارضى و كمدوام است و به متاع جهان مادّه ازاينرو عرض گفتهاند كه معمولا ناپايدار است،روزى به سراغ انسان مىآيد،آنچنان كه حسابش از دست مىرود و روزى آنچنان از دسترس انسان دور مىشود كه در انتظار ذرّهاى از آن،آه مىكشد،به علاوه اصولا همه نعمتهاى اين جهان ناپايدار و فناپذير است.بنابراين«عَرَضَ الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا»در آيۀ مورد بحث،به معنى سرمايههاى زندگى دنياست كه همگى بدون استثناء ناپايدارند و به علت همين ناپايدارى به آنهاعَرَضَ الدُّنْيٰا(انفال٦٧/)گفته شده است.(ج ٧٤/٤،ج ٤٣٣/٦،ج ٢٤٥/٧ و ٤٢٦.)
[*]وَ سٰارِعُوا إِلىٰ مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّمٰاوٰاتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ .«و بر يكديگرسبقت بجوييد براى رسيدن به آمرزش پروردگار و بهشتى كه وسعت آن آسمانها و زمين است و براىپرهيزگاران آماده شده است»آل عمران١٣٣/.
[**]...وَ لاٰ تَقُولُوا لِمَنْ أَلْقىٰ إِلَيْكُمُ السَّلاٰمَ لَسْتَ مُؤْمِناً تَبْتَغُونَ عَرَضَ الْحَيٰاةِ الدُّنْيٰا...«...و به كسى كهاظهار صلح و اسلام مىكند نگوييد مسلمان نيستى به خاطر اين كه سرمايه دنيا(و غنايمى)به دستآوريد...»نساء٩٤/.