شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٩٩ - قيّم (كهف٢/ )
براى هميشه از چنگالشان رها سازد،اين بود كه اين قوم ستمگر براثر طوفان از بين رفتند و بعلاوه مجازات جاودان دامن آنها را خواهد گرفت،چنان كه آيه مىفرمايد:«بزودى خواهيد دانست چه كسى عذاب خواركننده به سراغش خواهد آمد و مجازات جاودان بر او وارد خواهد شد»وَ يَحِلُّ عَلَيْهِ عَذٰابٌ مُقِيمٌهود٣٩/.
اشاره به اين كه اگرچه مزاحمتهاى شما نسبت به ما عذاب دردناكى است،ولى اولا ما در تحمل اين شدايد سربلنديم و ثانياً اينها هرچه باشد زودگذر است،اما مجازات الهى هم خواركننده است و هم پايانناپذير و اين دو با هم قابل مقايسه نيست.
از آيۀ فوق بخوبى استفاده مىشود كه عذابهاى الهى جنبه انتقامى ندارد،بلكه به خاطر تصفيه نوع بشر و از ميان رفتن آنها كه شايستۀ حيات نيستند و باقى ماندن صالحان صورت مىگيرد.
به اين معنى كه يك قوم مستكبر و فاسد كه هيچ اميد به ايمان آنها نيست از نظر نظام آفرينش حق حيات ندارند و بايد از ميان بروند و گرفتار عذاب دائم شوند و قوم نوح چنين بودند.
جملۀ«عذاب مقيم»علاوه بر آيۀ مورد بحث در چند آيۀ ديگر آمده است،از جمله، سوره مائده،آيۀ ٣٧،توبه٦٨/،زمر٤٠/ و شورى٤٥/.(ج ٩٢/٩.)
قيّم:(كهف٢/.)[*]
بر وزن«سيّد»از مادّۀ«قيام»گرفته شده و در آيۀ مورد بحث دربارۀ قرآن به كار رفته و به معنى«پابرجا ،ثابت و استوار»است و علاوه برآن برپادارندگى و حفاظت و پاسدارى از كتب ديگر و نيز در عين حال اعتدال و استقامت و خالى بودن از هرگونه اعوجاج و كژى را دربارۀ قرآن مىرساند.
اين كلمه كه به عنوان وصفى براى قرآن آمده است،دلالت بر استقامت و اعتدال قرآن و
[*]قَيِّماً لِيُنْذِرَ بَأْساً شَدِيداً مِنْ لَدُنْهُ ...«كتابى كه ثابت و مستقيم(معتدل و پا بر جا)و نگاهبان(وپاسدار)كتب ديگر است...»كهف٢/.