شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٠٢ - عَجُوز (هود٧٢/ )
قرار داده؟اين راستى چيز عجيبى است»إِنَّ هٰذٰا لَشَيْءٌ عُجٰابٌ)ص٥/.
آرى گاه غرور و خودخواهى و مطلقنگرى و فساد محيط آنچنان بينش و قضاوت انسان را تغيير مىدهد كه از واقعيتهاى روشن تعجب مىكند در حالى كه به خرافات و پندارهاى واهى سخت پايبند است.(ج ٢١٦/١٩.)
ع ج ز
نعجز:(جن١٢/.)[*]
از مادّۀ«عجز»به معنى«ضعف و ناتوانى»است و آن ضد قدرت است.
در اين آيه،مؤمنان جن در ادامۀ سخنان خود به ديگران هشدار مىدهند و مىگويند:
«ما يقين داريم كه هرگز نمىتوانيم بر ارادۀ خداوند در زمين غالب شويم(و او را عاجز سازيم)و نمىتوانيم از پنجۀ قدرت او فرار كنيم»وَ لَنْ نُعْجِزَهُ هَرَباًجن١٢/.
بنابراين اگر تصور كنيد مىتوانيد از كيفر و مجازات خدا با فرار كردن به گوشهاى از زمين يا نقطهاى از آسمانها نجات يابيد،سخت در اشتباهيد.به اين ترتيب جملۀ اوّل اشاره به فرار كردن از پنجۀ قدرت خداوند در زمين،و جملۀ دوم اشاره به فرار كردن مطلق،اعم از زمين و آسمان است.
اين احتمال نيز وجود دارد كه اولى اشاره به اين است كه نمىتوان بر خداوند غالب شد و دومى اشاره به اين است كه نمىتوان از پنجۀ عدالت او گريخت.بنابراين وقتى نه راه غلبه وجود دارد و نه راه گريز،چارهاى جز تسليم فرمان عدالت او نيست.(ج ١١٦/٢٥.)
عَجُوز:(هود٧٢/.)[**]
به معنى«پير و سالخورده»(ناتوان)است و به«عُجُز»و«عجائز»جمع بسته شده.در
[*]وَ أَنّٰا ظَنَنّٰا أَنْ لَنْ نُعْجِزَ اللّٰهَ فِي الْأَرْضِ وَ لَنْ نُعْجِزَهُ هَرَباً.جن١٢/.
[**]قٰالَتْ يٰا وَيْلَتىٰ أَ أَلِدُ وَ أَنَا عَجُوزٌ وَ هٰذٰا بَعْلِي شَيْخاً إِنَّ هٰذٰا لَشَيْءٌ عَجِيبٌ .هود٧٢/.