شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ١٣٠ - يَعتَذرُون (توبه٩٤/ )
«هيچ معبود ديگرى را با خداوند مخوان كه از معذّبين خواهى بود(و مجازات خواهى شد)»(فَتَكُونَ مِنَ الْمُعَذَّبِينَ).
با اين كه مستقيما پيامبر اسلام(ص)منادى توحيد بود و هرگز انحراف از اين اصل دربارۀ او متصور نبود،ولى اهميّت اين مسئله به قدرى است كه قبل از هر چيز او را در اين زمينه مخاطب مىسازد(و تهديد به عذاب مىكند)تا ديگران حساب خويش را برسند.(ج ٣٦٦/١٥.)
عَذب:(فاطر١٢/.)[*]
چنان كه«راغب»در كتاب مفردات مىگويد:به معنى«پاكيزه و خنك»(و گوارا) است و در لسان العرب تنها به معنى«پاكيزه»تفسير شده(الماءُ الطيّب)كه ممكن است خنك و شيرين بودن آن نيز در مفهوم«طيب»جمع باشد،در آيه آمده است:
«اين دو دريا يكسان نيستند:اين دريايى كه آبش گوارا و شيرين و نوشيدنش خوشگوار است[هذا عَذبٌ](و اين يكى كه شور و تلخ و گلوگير است)...»فاطر١٢/.
(ج ١٢٣/١٥،ج ٢٠٤/١٨.)
ع ذ ر
يَعتَذرُون:(توبه٩٤/.)[**]
از مادّۀ«عُذر»به معنى«پوزش و طلب عفو كردن از گناه»است.اين آيه از اعمال شيطانى و عذرخواهيهاى فريبندۀ منافقان سخن مىگويد و پرده از روى كارشان بر مىدارد و به مسلمانان هشدار مىدهد كه فريب اعمال رياكارانه و سخنان ظاهرا دلپذير آنها را نخورند،مىفرمايد:
[*]وَ مٰا يَسْتَوِي الْبَحْرٰانِ هٰذٰا عَذْبٌ فُرٰاتٌ سٰائِغٌ شَرٰابُهُ ...فاطر١٢/.
[**]يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذٰا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ ...توبه٩٤/.