شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٧٣ - قهّار (مؤمن١٦/ )
بنابراين اگر در آيۀ قبل از آيۀ مورد بحث اشاره به عموميت قدرت خدا در برابر معبودهاى ساختگى و صاحبان قدرت شده،نه به اين معنى است كه او ناچار است مدتى با قدرتهاى ديگر گلاويز شود تا آنها را به زانو درآورد،بلكه قدرت او قدرت قاهره است و تعبير«فوق عباده»در آيۀ مورد بحث نيز براى تكميل همين معنى است.
نظير آيۀ مورد بحث در آيۀ ٦١ سورۀ انعام تكرار شده است.(ج ١٧٦/٥ و ٢٧٤.)
قهّار:(مؤمن١٦/.)[*]
صيغۀ مبالغه به معنى«بسيار چيره و غالب»،از مادّۀ«قهر»گرفته شده و يكى از نامهاى بارى تعالى است و اين كلمه شش بار در قرآن كريم تكرار شده است.
بخشى از آيۀ مورد بحث به حاكميت مطلقۀ پروردگار در روز قيامت اشاره مىكند و مىگويد:«در آن روز گفته مىشود حكومت و ملك امروز براى كيست؟»لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ،در پاسخ مىگويند«از آن خداوند واحد قهّار است»لِلّٰهِ الْوٰاحِدِ الْقَهّٰارِمؤمن/ ١٦.
اين سؤال را چه كسى مطرح مىكند،و آن جواب را چه كسانى مىگويند؟در آيه سخنى از آن به ميان نيامده است.
بعضى گفتهاند سؤال از ناحيۀ پروردگار مطرح مىشود و جواب را همۀ مؤمنان و كافران مىگويند[١].
بعضى نيز گفتهاند:سؤال و جواب هر دو از ناحيۀ خداست[٢].و بعضى معتقدند منادى الهى اين سؤال را آشكارا مطرح مىكند و خود او نيز پاسخ مىگويد.
ولى ظاهر اين است كه اين سؤال و جواب از سوى فرد خاصى عنوان نمىشود، سؤالى است كه از سوى خالق و مخلوق،فرشته و انسان،مؤمن و كافر و از تمام ذرات
[*]...لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلّٰهِ الْوٰاحِدِ الْقَهّٰارِ.مؤمن١٦/.
[١] مجمع البيان،ذيل آيۀ مورد بحث.
[٢] الميزان،ذيل آيه.