شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٨ - تطرد (انعام٥٢/ )
ط ر ح
اطرحوه:(يوسف٩/.)[*]
از مادّه«طرح»(بر وزن سطح)به معنى«انداختن و دور كردن»است.
آيۀ مورد بحث دربارۀ يوسف(ع)و برادران اوست،آنجا كه مىگويد:«يوسف را بكشيد يا او را به سرزمين دوردستى بيفكنيد...»اُقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضاًيوسف٩/.
حس حسادت،سرانجام برادران يوسف را به طرح نقشهاى وادار ساخت:گرد هم جمع شدند و دو پيشنهاد فوق را كه در آيه آمده است مطرح كردند.(ج ٣٢٢/٩.)
ط ر د
تطرد:(انعام٥٢/.)[**]
از مادّه«طرد»(بر وزن فرد)به معنى«راندن و دور كردن»است.
اين آيه مىگويد:«كسانى را كه صبح و شام پروردگار خود را مىخوانند و جز ذات پاك او نظرى ندارند،هرگز از خود دور مكن...»وَ لاٰ تَطْرُدِ الَّذِينَ ...انعام٥٢/.
در اين آيه به يكى ديگر از بهانهجوييهاى مشركان اشاره شده و آن اين كه آنها انتظار داشتند پيامبر(ص)امتيازاتى براى ثروتمندان به نسبت طبقه فقير قائل شود و معتقد بودند كه نشستن آنها در كنار ياران فقير پيامبر(ص)براى آنها عيب است،لذا آنها روى اين پيشنهاد اصرار داشتند كه پيامبر(ص)اين دسته را از خود براند،امّا قرآن صريحا و با ذكر دلايل زنده پيشنهاد آنها را با آيۀ فوق نفى مىكند.
[*]اُقْتُلُوا يُوسُفَ أَوِ اطْرَحُوهُ أَرْضاً يَخْلُ لَكُمْ وَجْهُ أَبِيكُمْ ...«يوسف را بكشيد يا او را به سرزميندوردستى بيفكنيد تا توجه پدر فقط با شما باشد...»يوسف٩/.
[**]وَ لاٰ تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْبالغداوةوَ الْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ ...انعام٥٢/.