شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٣١٠ - اَغرَينا (مائده١٤/ )
برندارد و اگر به شخص طلبكار،«غريم»گفته مىشود[*]به خاطر آن است كه دائما براى گرفتن حق خويش ملازم انسان است و نيز به عشق و علاقۀ شديد و سوزانى كه انسان را با اصرار به دنبال كار يا چيزى مىفرستد«غرام»گفته مىشود،زيرا اين عشق در روح انسان چنان نفوذ مىكند كه جدايىپذير نيست و مغرم از نظر معنى با«غرامت»مساوى است.
اطلاق واژۀ«غرام»بر جهنم به خاطر آن است كه عذابش شديد و پىگير و پردوام است.(ج ٩٤/٨،ج ١٥١/١٥.)
مَغْرَم:(طور٤٠/ و قلم٤٦/.)[**]
همان گونه كه در مجمع البيان آمده است از مادّۀ«غرم»(بر وزن جرم)در اصل ملازم چيزى بودن است و سپس به همين مناسبت به شخص«طلبكار»و«بدهكار»هر دو كه يكديگر را رها نمىكنند و ملازم همند«غريم»گفته شده است.غرامت نيز به اين تناسب گفته مىشود كه ملازم انسان است و تا نپردازد از او جدا نخواهد شد و به عبارت ديگر ضرر و زيانى است كه بدون جهت و بىآنكه انسان،جنايت و خيانتى كرده باشد دامن او را مىگيرد.
در آيۀ ٦٦ سورۀ واقعه به واژۀ«مُغْرَمُون»بر مىخوريم كه از مادّۀ«غرامة»به معنى «زيان كردن»و از دست دادن وقت و سرمايه است:إِنّٰا لَمُغْرَمُونَ.«براستى ما زيان كردهايم»واقعه٦٦/.(ج ٩٤/٨،ج ٤٥٨/٢٢،ج ٢٥١/٢٣.)
غ ر و-ى
اَغرَينا:(مائده١٤/.)[***]
در اصل از مادّۀ«اغراء»به معنى«چسبانيدن چيزى»است و سپس به معنى تشويق و
[*]غريم:به طلبكار و بدهكار هر دو اطلاق شده است.(لسان العرب،مادّۀ غرم).
[**]أَمْ تَسْئَلُهُمْ أَجْراً فَهُمْ مِنْ مَغْرَمٍ مُثْقَلُونَ .«آيا تو از آنها پاداشى مطالبه مىكنى كه در زير بار گران آنقرار دارند(و پرداخت آن براى آنها سنگين است)»طور٤٠/ و قلم٤٦/.
[***]فَأَغْرَيْنٰا بَيْنَهُمُ الْعَدٰاوَةَ وَ الْبَغْضٰاءَ إِلىٰ يَوْمِ الْقِيٰامَةِ ...مائده١٤/.