شرح و تفسیر لغات قرآن بر اساس تفسیر نمونه - شریعتمداری، جعفر - الصفحة ٧٦٦ - قنطار (نساء٢٠/ )
خير است و قنوط نوميدى از رحمت[١].
ولى آنچه از موارد استعمال واژۀ«يأس»و«قنوط»در قرآن مجيد به دست مىآيد اين است كه يأس و قنوط تقريبا در يك معنى به كار مىرود،مثلا در داستان يوسف مىخوانيم كه يعقوب فرزندان خود را از يأس از رحمت الهى بر حذر داشت،در حالى كه آنها در مورد پيدا كردن يوسف،هم قلبا مأيوس بودند و هم نشانههاى يأس را ظاهر كرده بودند(يوسف ٨٧/).
و در مورد قنوط در داستان بشارت فرزند به ابراهيم مىخوانيم كه او از اين مسئله اظهار تعجب كرد،اما فرشتگان به او گفتند:...بَشَّرْنٰاكَ بِالْحَقِّ فَلاٰ تَكُنْ مِنَ الْقٰانِطِينَ .(ما تو را به حق بشارت داديم،بنابراين مأيوس نباش»حجر٥٥/.(ج ٣٢٠/٢٠-٣٢١.)
قنطر
قنطار:(نساء٢٠/.)[*]
به معنى«چيز محكم»و كنايه از مال و ثروت زياد است.راغب در كتاب مفردات مىگويد:اصل«قنطار»از«قنطره»به معنى«پل»است و چون اموال زياد همچون پلى هستند كه انسان در زندگى مىتواند از آنها استفاده كند، ازاينجهت به آن«قنطار» گفتهاند[**].
آيۀ مورد بحث براى حمايت قسمت ديگرى از حقوق زنان نازل شده و به عموم مسلمانان دستور مىدهد كه به هنگام تصميم بر جدايى از همسر و انتخاب همسر جديد حق ندارند چيزى از مهر همسر اول خود را كم بگذارند و يا اگر پرداختهاند پس بگيرند،هر قدر هم مهر زياد باشد و از آن تعبير به«قنطار»شده است،آيه مىگويد:«و اگر تصميم گرفتيد
[١]مجمع البيان،ج ١٨/٩.
[*]وَ إِنْ أَرَدْتُمُ اسْتِبْدٰالَ زَوْجٍ مَكٰانَ زَوْجٍ وَ آتَيْتُمْ إِحْدٰاهُنَّ قِنْطٰاراً فَلاٰ تَأْخُذُوا مِنْهُ شَيْئاً أَ تَأْخُذُونَهُ بُهْتٰاناًوَ إِثْماً مُبِيناً.نساء٢٠/.
[**] در اين زمينه ذيل واژۀ«قناطير»توضيح بيشترى خواهيم داد.